Paus Franciscus laat paaswensen in 65 talen achterwege

Traditiegetrouw wordt op dit weblog de pauselijke presentatie voor de zegen Urbi et Orbi besproken. In de afgelopen jaren waren daarbij onder Benedictus XVI telkens opmerkelijke veranderingen te zien. De nieuwe paus Franciscus heeft deze keer ook al voor een spraakmakende verandering gezorgd, door niet meer de paaswensen in 65 verschillende talen uit te spreken.

Voor wie de toespraak en de zegen van de paus nog niet gezien heeft, of nogmaals wil zien, hier de door de Vaticaanse televisie verzorgde videoreportage:

Pauselijke kledij

Paus Franciscus verscheen voor zijn toespraak en de zegen eenvoudigweg in de witte soutane, zoals de paus die dagelijks draagt. Alleen tijdens het uitspreken van het Urbi et Orbi kreeg hij een staatsiestola omgehangen, echter niet de brede en rijkversierde die we altijd na een pauskeuze zien, maar een wat kleiner en soberder exemplaar.

Waar paus Benedictus XVI voor zijn toespraak nog op de pompeuze vergulde troonzetel van paus Leo XIII zat, bleef paus Franciscus gewoon achter een eenvoudige klassieke lezenaar staan. Het is jammer dat hij, omwille van enige continuiteit, niet ten minste voor een eenvoudige zetel koos.

Niet alleen was dit een groot contrast met de pontificale verschijning van paus Benedictus XVI met Pasen 2012, ook was dit zelfs nog soberder dan onder Johannes Paulus II, die bij deze gelegenheid nog gekleed ging in (moderne) liturgische gewaden met mijter en kruisstaf.

Paus Franciscus spreekt de zegen Urbi et Orbi uit, Pasen 2013

Paus Franciscus spreekt de zegen Urbi et Orbi uit, Pasen 2013

Paus Benedictus XVI spreekt de zegen Urbi et Orbi uit, Pasen 2012

Paus Benedictus XVI spreekt de zegen Urbi et Orbi uit, Pasen 2012

Dat paus Franciscus niet zou verschijnen in de rijke gewaden waar zijn voorganger de voorkeur aan gaf, lag wel in de lijn der verwachting. Zo droeg hij tijdens de Paaswake (die al om 20.30 uur begon) en de ochtendmis op het Sint-Pietersplein opnieuw zijn eigen eenvoudige mijter en het eveneens sobere bijpassende kazuifel met bruin en gouden strepen, zoals hij die ook tijdens zijn inauguratie droeg. Daarentegen was de aankleding van het altaar en de pauselijke zetel nog wel in de traditionele, door Benedictus heringevoerde vorm.

Paaswensen

Een geheel onverwachte verandering was echter dat paus Franciscus na zijn toespraak geen paaswensen in 65 verschillende talen uitsprak, iets dat sinds paus Johannes Paulus II een vast en geliefd onderdeel van het Urbi et Orbi was geworden. Franciscus wenste alle mensen alleen nog een zalig Pasen in het Italiaans, niet eens in de zeven meestgesproken talen en zelfs niet in zijn moedertaal, het Spaans.

Volgens een bericht van persbureau Reuters was wel de gebruikelijke lijst met de wensen in 65 talen voorbereid, maar heeft de paus er zonder vooraankondiging van af gezien om ze uit te spreken. Volgens een bericht van het VRT Nieuws wilde hij hiermee benadrukken dat hij zich in de eerste plaats bisschop van Rome voelt en daarna pas leider van de wereldkerk.

Deze insteek bleek ook direct na zijn uitverkiezing al en wordt ook wel gezien als iets dat de toenadering tot de Orthodoxe kerken bevordert. Wat zelfs al beantwoord leek te worden met de aanwezigheid van de Orthodoxe patriarch Bartholomeus I bij de inauguratie van paus Franciscus.

Uitersten

Onder Benedictus XVI was het Urbi et Orbi wellicht wat al te pontificaal geworden, nu lijkt het naar het andere uiterste door te slaan. Dit werd nog eens versterkt door het feit dat paus Franciscus de Latijnse tekst van de zegen op een nogal vlakke en weinig geinspireerde toon uitspreekt. Volgens zijn woordvoerder komt dat echter omdat hij toondoof is.

Voorgaande pausen gaven de zegen Urbi et Orbi nog op de kenmerkende zingende manier, waarvan de eerste en enige Urbi et Orbi van paus Johannes Paulus I uit 1978 nog altijd een zeer welluidend voorbeeld is.

Teleurstelling

Dat de paus niet meer in vele talen de paaswens uitsprak, was voor mijzelf en vele anderen een teleurstelling. Het voelde ook als een echt gemis, aangezien ik sinds mijn jeugd niet anders gewend ben dan met Kerst en Pasen de paus in al die talen én in het Nederlands te horen spreken.

Deze paaswensen waren een even simpele als aansprekende uiting van het universele karakter van de Rooms-Katholieke Kerk, waarbij de heilsboodschap verstaanbaar wordt gemaakt voor mensen over de gehele wereld. Het was ook een mooie moderne vorm van hoe met Pinksteren de apostelen al in vele talen en tongen spraken.

Verklaringen

Als een verklaring werd ook wel geopperd dat Franciscus zich nauwelijks prettig zou voelen bij andere talen, en dat hij zou vinden dat het gebruik van alleen het Italiaans de pauselijke ceremonies minder theatraal zou maken.

Daarnaast lijkt het ook dat paus Franciscus de voorkeur gaf aan een uitgebreide rondrit tussen de mensen op het plein, die nu direct na afloop van de misviering en nog voor de zegen plaatsvond. Hij kiest voor een meer fysieke nabijheid bij mensen.

Wellicht dat het Vaticaan nog met een meer eenduidige verklaring komt, maar hopelijk keren de wensen in tenminste enkele wereldtalen weer terug bij het Urbi et Orbi met Kerstmis.

Bloemen uit Nederland

Het Sint-Pietersplein versierd met bloemen uit Nederland

Het Sint-Pietersplein versierd met bloemen uit Nederland

Tenslotte was ook dit jaar het Sint-Pietersplein weer prachtig versierd met bloemen en bloeiende planten uit Nederland. Sinds 1989 bedankte de paus hier elke keer weer speciaal voor met de fameuze woorden “Bedankt voor die bloemen uit Nederland, die ook dit jaar de viering op het Sint Pietersplein opluisteren”. Met het wegvallen van de paaswensen in andere talen, verving paus Franciscus dit zinnetje nog wel door een dankwoord in het Italiaans.


Zie hierover ook het artikel: Pope Francis and English as a Second (or Third) Language, dat een combinatie van redenen geeft
.

Advertenties

4 thoughts on “Paus Franciscus laat paaswensen in 65 talen achterwege

  1. De Paas/Kerst wensen in diverse talen was al gewoonte tijdens het Pontificaat van Paus Paulus VI ( 1963-1978). Zalige Paus Johannes -Paulus II ( 1978-2005)heeft het aantal talen zeer uitgebreid . Of de voorgangers van Paulus VI ook wensen hebben uitgesproken in diverse talen betwijfel ik.

  2. Pingback: Kerstmis 2013 en de liturgie onder paus Franciscus | Rooms-Katholieke Weblog

    • De functie van de Paus staat niet met zoveel woorden beschreven in de Bijbel, wel maakt Jezus er enkele toespelingen op. Het is van belang om goed in het oog te houden dat de Katholieke Kerk zich niet alleen op de Bijbel baseert, maar ook op de Traditie, dat wil zeggen: alles wat zich onder inspiratie van de H. Geest in de tijd na de Bijbel heeft ontwikkelt. Zodoende is geleidelijk aan ook de rol van de Paus ontstaan. Meer over het pausschap kunt u lezen op deze pagina.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s