Een kledingadvies voor de emeritus-paus

Eerder vandaag bracht de nieuwe paus Franciscus een historisch bezoek aan zijn voorganger paus Benedictus XVI, die momenteel voorlopig verblijft in het pauselijke zomerresidentie Castel Gandolfo:

Hoezeer het ook een hartelijke ontmoeting was, is het ook een bevreemdend gezicht: twee pausen en allebei in het wit gekleed. Het geeft de indruk alsof nu ook het pausschap niet meer uniek is, dat er ook twee pausen kunnen zijn (en zelfs drie pausen zijn in de toekomst niet uitgesloten, als zij vroeg genoeg aftreden en lang genoeg blijven leven). Nu oogde Benedictus fragiel en zwak, dus hij zal waarschijnlijk niet meer in het openbaar optreden, maar de beelden van deze ontmoeting zijn al wel de wereld over gegaan.

Het besluit van Benedictus XVI om af te treden was zonder meer een moedige daad en heeft mogelijkheden voor modernisering van het pausschap geopend. Zijn ogenschijnlijk wat overhaast genomen besluiten om de titel “uwe heiligheid” en de witte soutane te blijven dragen en zichzelf “emeritus-paus” te noemen, zijn echter naar mijn mening een vergissing geweest, waarvan ik hoop dat die de positieve werking van zijn aftreden niet zullen overschaduwen.

Het is jammer en ook enigszins onbegrijpelijk dat Benedictus hier niet voorzichtiger en nederiger is geweest. Juist in de kerk is een daad van nederigheid een daad van grootsheid en zou het Benedictus alleen maar meer hebben gesierd, wanneer hij zich simpelweg als emeritus-bisschop van Rome en in een sobere zwarte soutane zou hebben teruggetrokken, en dan ook beter nog in een Italiaans klooster, dan in de tuinen van het Vaticaan.

Emeritus-paus Benedictus wandelend in de tuinen van Castel Gandolfo

Al enkele dagen na zijn aftreden werd emeritus-paus Benedictus door de roddelpers gefotografeerd in de tuinen van Castel Gandolfo, hier vergezeld van zijn secretaris Georg Gänswein

Niet alleen lijkt mij het beeld van “twee pausen” onwenselijk, ook zou er een beter uiterlijk onderscheid moeten zijn tussen een regerende en een afgetreden paus. Weliswaar draagt Benedictus nu geen schoudermantel (pellegrina) en sjerp (fascia) meer, maar dat is nauwelijks te zien, laat staan onderscheidend.

Toch is een dergelijk onderscheid wel gewenst, want het pausschap is geen status die men door een wijding verkrijgt en levenslang behoudt (zoals de priesterwijding en de bisschopswijding). Als een paus aftreedt, verliest hij alle bij dat ambt behorende taken en bevoegdheden. Wat resteert is zijn waardigheid als bisschop. Een afgetreden paus is overigens ook geen kardinaal meer, want die status verloor hij krachtens kerkelijk recht op het moment dat hij tot paus gekozen werd.

Een beter alternatief voor een afgetreden paus zou daarom een standaard zwarte soutane zijn, maar dan voorzien van witte knopen, een witte zoom en een witte sjerp, om daarmee toch zichtbaar te maken dat de drager voorheen de zetel van Petrus bekleedde:

De dagelijkse kledij van de paus en een voorstel voor een emeritus-paus

De dagelijkse kledij van de paus (links) en een voorstel voor een emeritus-paus (rechts)

Deze nieuwe vorm zouden we “klein wit” kunnen noemen, analoog aan het “klein paars” dat wordt gedragen door priesters aan wie door de paus de eretitel “Erekapelaan van de paus” is verleend. Hun kledij bestaat uit een zwarte soutane met paarse knopen, een paarse zoom en een paarse sjerp, maar zonder schoudermantel, borstkruis en solideo:

De kledij voor een bisschop, erekapelaan en priester

De kledij voor een bisschop (links), een erekapelaan (midden – “klein paars”) en een priester (rechts)

Net zoals een erekapelaan dus de eer heeft om een afgeleide variant (klein paars) van de bisschoppelijke kledij (groot paars) te dragen, zo zou een afgetreden paus een afgeleide variant (klein wit) van de pauselijke kledij (groot wit) kunnen dragen.

Dit zou een duidelijker onderscheid zijn met de regerende paus en daarmee ook een uitdrukking van het respect voor diens ambt. Het opmerkelijke is namelijk dat zozeer als Benedictus tijdens zijn pontificaat de unieke positie en waardigheid van het pauselijk ambt wilde benadrukken, hij er nu afbreuk aan doet door nog zo duidelijk als een tweede paus herkenbaar te zijn.

.

Advertenties

2 thoughts on “Een kledingadvies voor de emeritus-paus

  1. Nou, mooie fantasie, maar kennelijk Rome en deze Paus niet kennend. Verzin niet iets als je het niet weet. Wat hebben wij daaraan? FEITEN!! Geen verzinsels

  2. In het artikel zit wel enige logica, denk ik. ,Klein wit’ zou m.i. een novum en passend zijn.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s