De inauguratie van paus Franciscus

Gisterochtend vond de plechtige inauguratie van de nieuwe paus Franciscus plaats. Vooral door traditionalistische katholieken werd daar met zorg naar uitgekeken, want de uitgesproken soberheid en nederigheid van de nieuwe paus was voor hen wel even schrikken, na de zo traditionele liturgische stijl van de vorige paus Benedictus XVI.

Hier zullen we daarom even kijken wat de opvallende dingen van deze inauguratiemis waren. Voor wie deze mis niet heeft kunnen zien, of hem alsnog eens wil zien, hier de volledige, 4 uur durende videoreportage:

Hopelijk tot geruststelling van de traditionalisten bleek dat de mis een evenwichtige combinatie van soberheid en traditionele, door Benedictus heringevoerde elementen was.

Paus Franciscus kwam op het Sint-Pietersplein aan in de open witte jeep en nam ruim de tijd om het plein rond te rijden. Onderweg stopte hij nog speciaal om een zwaar gehandicapte man te begroeten. Het was precies zoals in de onbezorgde beginjaren van Johannes Paulus II.

Voor de eucharistieviering kleedde de nieuwe paus zich in relatief zeer sobere gewaden, waarbij opviel hoezeer hij kennelijk aan zijn eigen mijter hecht. Sinds het begin van zijn pontificaat heeft hij alleen nog dit model gebruikt en voor zijn inauguratie is zelfs in allerijl door de firma LAVS een bijpassend kazuifel vervaardigd. Opmerkelijk, omdat in de sacristie van de paus en van de Sint-Pieter bijna ontelbare kazuifels in alle soorten en maten voorhanden zijn.

Paus Franciscus met zijn eigen mijter en het bijpassende kazuifel

Paus Franciscus met zijn eigen mijter en het bijpassende kazuifel, maar met de kruisstaf van zijn voorganger Benedictus

De mijter is enkel versierd met twee banen in bruin en goud en heeft een eveneens donkerbruine voering. Het bijpassende kazuifel is op dezelfde wijze versierd. De kleur bruin wordt hierbij gezien als verwijzend naar de Franciscanen, die zijn gesticht door de heilige Franciscus, waar de huidige paus zich naar vernoemd heeft.

Sinds paus Paulus VI in 1964 afstand deed van de pauselijke kroon, de tiara, worden pausen niet meer gekroond, maar vindt alleen een plechtige inauguratie plaats, hoewel het Vaticaan officieel spreekt van een “Mis bij het begin van de Petrusdienst”. Ook dit geeft aan dat de Kerk sinds het Tweede Vaticaans Concilie nog steeds enige moeite heeft om een goede vorm te vinden voor de positie van de paus (wat opnieuw weer heel actueel is sinds er na het aftreden van Benedictus XVI “twee pausen” zijn).

De rituelen voor deze gelegenheid bestaan uit het overhandigen van het pauselijke pallium en de vissersring, die beide de nacht tevoren op het graf van Petrus hebben gelegen. De plechtigheid begon dan ook met een bezoek van de nieuwe paus aan dit graf, dat zich pal onder het grote baldakijn in de Sint-Pietersbasiliek bevindt.

Paus Franciscus op de door paus Benedictus heringevoerde pauselijke zetel

Paus Franciscus op de door paus Benedictus heringevoerde pauselijke zetel met baldakijn en geflankeerd door twee assiterende diakens

Tijdens de plechtigheid op het Sint-Pietersplein kreeg paus Franciscus eerst het pallium omgelegd. Dit was in de nieuwe, speciaal voor de paus bedoelde vorm, die zijn voorganger Benedictus had geïntroduceerd.

Vervolgens kreeg Franciscus de zogeheten Vissersring om zijn vinger geschoven. Deze ring was oorspronkelijk in 1963 ontworpen voor paus Paulus VI, maar die gaf de voorkeur aan een ander model. Van het ontwerp van destijds, met een afbeelding van de heilige Petrus die twee sleutels vasthoudt, is een mal van was bewaard gebleven, waarmee nu een ring in verguld zilver is vervaardigd:

De nieuwe Vissersring voor paus Franciscus

De Vissersring voor paus Franciscus

Heel bijzonder was de aanwezigheid van de patriarch van Constantinopel, Bartholomeus I, de ereprimaat van de Oosters-Orthodoxe kerken, die tesamen met drie andere orthodoxe bisschoppen aanwezig was. Het was voor het eerst sinds het grote schisma van 1054 dat de patriarch van Constantinopel bij een pauselijke inhuldiging aanwezig was en daarmee een belangrijke stap in de toenadering tussen de Westerse en de Oosterse Kerk.

Een gebaar in die richting was ook het feit dat het evangelie tijdens deze mis alleen in het Grieks werd gezongen. Dit gebeurde door een diaken van de Melkitische Grieks-Katholieke Kerk. Dat is een Oosterse Kerk die de Byzantijnse ritus volgt, maar wel het gezag van de paus erkent. De diaken was duidelijk herkenbaar aan het voor de Byzantijnse ritus typerende gewaad:

Diaken van de Melkitisch Grieks-Katholieke Kerk met het evangelieboek

Diaken van de Melkitisch Grieks-Katholieke Kerk met het evangelieboek

De rest van de inauguratiemis was volledig in het Latijn, wat ook als enigszins opvallend werd gezien, aangezien de nieuwe paus weinig vertrouwd is met het Latijn, dit in tegenstelling tot zijn voorganger Benedictus. Deze was niet bij de mis aanwezig, iets waarover eerder nog wel gespeculeerd werd.

In zijn preek riep paus Franciscus onder meer de verantwoordelijke leiders op tot zorg en aandacht voor de zwakkeren en de armen en tot behoud van de Schepping – de kernthema’s van de heilige Franciscus.

Opvallend was tenslotte nog dat de paus zelf geen communie uitreikte, hij liet dit over aan een hele reeks priesters en diakens. Sinds paus Paulus VI was het gebruikelijk geworden dat de paus aan geselecteerde aanwezigen zelf de communie uitreikte.

Paus Franciscus heeft een sterke devotie tot de H. Maagd Maria, die ook bij deze gelegenheid tot uiting kwam in het feit dat hij direct na afloop van de mis nog even voor een kort gebed stilstond bij het grote Mariabeeld, dat naast het altaar was opgesteld:

Paus Franciscus staat stil bij het Mariabeeld

Paus Franciscus staat stil bij het Mariabeeld

Na afloop van de mis ging de paus terug in de Sint-Pieter, waar hij staande voor het grote baldakijn persoonlijk de felicitaties van alle ruim 130 hoogwaardigheidsbekleders in ontvangst nam, waaronder die van prins Willem-Alexander, prinses Maxima en premier Rutte, maar ook van de Amerikaanse vice-president Biden en de omstreden dictator Mugabe.
.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s