Paus Benedictus XVI treedt af op 28 februari

Totaal onverwacht heeft paus Benedictus XVI vandaag bekend gemaakt dat hij op donderdag 28 februari aanstaande zijn ambt als opperherder van de Rooms-Katholieke Kerk zal neerleggen. Benedictus XVI werd in april 2005 tot paus gekozen en zijn pontificaat heeft dus nog net geen 8 jaar geduurd.

De paus maakte zijn aftreden bekend middels een in het Latijn gehouden toespraak tot het college van kardinalen, die traditiegetrouw bijeenkwamen in de Sala Bologna van het Apostolisch Paleis in Vaticaanstad:

aftreden-kardinalen
Paus Benedictus laat zijn aftreden ingaan op 28 februari om 20.00 uur, maar of dat met een ceremoniële handeling gepaard zal gaan is nog niet bekend. In elk geval zal vanaf dat tijdstip het pausschap vacant zijn, totdat er een nieuwe paus gekozen is. Gedurende deze tussentijd, de sedisvacatio of sede vacante, zal kardinaal-camerlengo Tarcisio Bertone de wereldlijke zaken van de Kerk waarnemen.

Volgens de geldende regels kan het conclaaf dan tussen de 15 en 20 dagen later beginnen, zodat er tegen eind maart een nieuwe paus gekozen zal zijn. Dit is dan net op tijd voor Pasen, dat dit jaar op 31 maart valt. Aan het conclaaf zullen 117 kardinalen deelnemen.

Het aftreden van de paus komt als bijzonder onverwacht omdat het in de geschiedenis waarschijnlijk slechts vier keer is voorgekomen dat een paus afstand van zijn ambt deed. Het bekendste voorbeeld was paus Celestinus V, die in 1294 aftrad en zich in een klooster terugtrok. In 1415 trad ook paus Gregorius XII af, om daarmee een eind te maken aan het zogeheten Westers Schisma.

Als reden voor zijn aftreden liet Benedictus XVI weten dat het ambt hem de laatste tijd te zwaar is geworden – dit aldus zijn eerdergenoemde toespraak, die vandaag direct in verschillende talen (PDF) werd verspreid. Dat de ouderdom de paus parten ging spelen was de afgelopen maanden vaker zichtbaar. Zo ging bijvoorbeeld het lopen steeds moeizamer en moest hij, net als zijn voorganger Johannes Paulus II, meermalen gebruik maken van een rijdend platformpje.

Ook wordt vaak gezegd dat Benedictus XVI veel meer een geleerde dan een bestuurder is en dat hij moeite zou hebben gehad met alle intriges binnen het Vaticaan. Die intriges kunnen echter niets nieuws voor hem zijn geweest, aangezien hij al sinds 1981 prefect van de Congregatie voor de Geloofsleer en daarmee een van de meest invloedrijke personen in het Vaticaan was. Vermoedelijk zal hij dan ook gewoon niet meer de kracht hebben gehad om al deze interne kwesties het hoofd te bieden – wat mogelijk zijn vroegere kamerdienaar dan weer noopte om over de Vaticaanse misstanden naar de media te lekken.

Toch komt het aftreden heel abrupt. In oktober had Benedictus nog het Jaar van het Geloof geopend en kortgeleden was hij zelfs begonnen met het versturen van berichten via Twitter. Ook met het herstel van de oude pauselijke gewaden leek hij nog druk bezig, gezien het opnieuw in gebruik nemen van de fanon eind vorig jaar. Nu zal het aan zijn opvolger zijn om te bepalen of deze liturgische restauratie wordt voortgezet.

Met deze onverwachte stap heeft paus Benedictus XVI echter ook een precedent geschapen, dat het voor zijn opvolgers makkelijker zal maken om eveneens voor een vrijwillig aftreden te kiezen. Dat wederom kan het voor de kardinalen makkelijker maken om een wat jongere paus te kiezen. Die hoeft zich dan immers niet meer door de traditie gedwongen te voelen om tot zijn dood aan te blijven.

Benedictus XVI zal zich na zijn aftreden eerst terugtrekken in het pauselijke zomerverblijf Castel Gandolfo, om daarna zijn laatste jaren door te brengen in het kleine klooster Mater Ecclesiae in de tuinen van Vaticaanstad:

vaticaan-materecclesiae

Het is opmerkelijk dat de dan voormalige paus nog zo dicht bij het centrum van de macht wil blijven wonen, en niet bijvoorbeeld teruggaat naar zijn broer Georg in Duitsland, één van de zeer weinige personen die al eerder van het aftreden op de hoogte was.

Nog onduidelijk is hoe de paus Benedictus XVI na zijn aftreden zal gaan heten. De Vaticaanse woordvoerder liet weten dat hij zijn naam Benedictus zal aanhouden en vermoedelijk de status van emeritus-bisschop van Rome zal krijgen. Volgens het kerkelijk recht is hij sinds zijn keuze tot paus namelijk geen kardinaal meer.

– Zie ook dit artikel van de Daily Mail met enkele fraaie foto’s

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s