Paus Benedictus XVI viert 85e verjaardag

Vandaag viert paus Benedictus XVI zijn 85e verjaardag en is daarmee de oudste paus in functie sinds paus Leo XIII, die in 1903 op 93-jarige leeftijd overleed. Al bij zijn verkiezing tot paus in 2005 was Joseph Ratzinger met 78 jaar de oudste gekozene sinds 275 jaar.

Ter gelegenheid van deze verjaardag was er geen feestelijke openbare misviering, zoals bij zijn 80e verjaardag in 2007. Wel was er een kleinere besloten viering in de Capella Paolina, vlak naast de Sixtijnse Kapel in het Apostolisch Paleis van het Vaticaan. Deze kapel heeft Benedictus enkele jaren geleden geheel in oude luister laten herstellen.

Dat de verjaardagsviering in die kapel plaatsvond staat ook symbool voor de lijn van zijn pontificaat. De Capella Paolina stamt uit de 16e eeuw en is rijk versierd in laat-renaissance en barokstijl. en daarmee een voorbeeld van de Contrareformatie. Ook het beleid van Benedictus XVI is sterk gericht op de innerlijke versterking van de Kerk, waar de paus zich ook qua uiterlijke presentatie graag bij aansluit door het weer invoeren van bijv. de barokke kazuifels.

Hiermee onderscheidt de huidige paus zich duidelijk van zijn voorganger Johannes Paulus II, wiens beleid zich ook mooi laat aflezen aan de kapel in het Vaticaan die hij destijds in de jaren ’90 liet restaureren, namelijk de Redemptoris Mater-kapel. Die heeft een aankleding gekregen in een stijl die zowel modern als oosters aandoet en die daarmee ook symboliseert zien hoe Johannes Paulus bruggen probeerde te slaan naar de moderne cultuur en naar de Oosterse Kerken.

Zowel de meer naar binnen gekeerde stijl van de Benedictus XVI als het meer naar buiten gekeerde optreden van zijn voorganger laten zich dus beide ook aflezen aan de kapellen die zij in het Vaticaan hebben laten restaureren.

Katholieke internetdomeinen

Sinds medio vorig jaar zijn er een aantal veranderingen te zien als het gaat om de domeinnamen (ook wel URL’s genoemd) waaronder bekende katholieke websites te vinden zijn.

Vaticaanse websites

Om te beginnen creëert het Vaticaan nu geleidelijk aan steeds meer adresen onder het eigen top-leveldomein .va. Lange tijd bestond alleen het adres www.vatican.va als zijnde de gecombineerde homepage van de paus, de Heilige Stoel en Vaticaanstad, maar sinds in juni 2011 het nieuwsportaal www.news.va gelanceerd werd, krijgen in versneld tempo steeds meer Vaticaanse instellingen een eigen domeinnaam. Als nieuwste kwam onlangs de Congregatie voor de Geloofsleer met een eigen homepage onder het adres www.doctrinafidei.va.

Nederlandse websites

In Nederland nam de website Isidorusweb in november 2011 de domeinnaam www.katholiek.nl over. Deze website met zeer uiteenlopende katholieke info is sindsdien onder beide adressen bereikbaar, maar presenteert zich nu als katholiek.nl, wat uiteraard een veel herkenbaardere en makkelijkere domeinnaam is dan het wat lastige www.isidorusweb.nl. Vóór de overname stond onder katholiek.nl jarenlang een fraai ogend, maar nauwelijks ingevulde pagina met katholieke informatie.

Vergelijkbaar is de website www.katholiek.tk, die met name veel informatie biedt over het Vaticaan en de kerkelijke organisatie. Deze site was al wat langer ook bereikbaar via de meer gangbare domeinnaam www.katholiek.org, maar presenteert zich eveneens sinds vorig jaar nadrukkelijk onder die laatste naam.

Het voorheen bekendste Nederlandse katholieke internetportaal, www.KatholiekNederland.nl, is met ingang van september vorig jaar geheel opgeheven. De domeinnaam linkt nu door naar de vernieuwde website van de omroep RKK, www.rkk.nl. Die omroep had altijd al wel een eigen site, maar onderhield daarnaast, in opdracht van de bisschoppenconferentie, de genoemde website KatholiekNederland.nl. Met name conservatieve katholieken ergerden zich regelmatig aan het in hun ogen te progressieve geluid op die site. De nieuws- en informatievoorziening van KatholiekNederland.nl is sindsdien grotendeels verplaatst naar RKK.nl.

Organisatorisch mag er nu dus wel een duidelijker onderscheid zijn gekomen tussen de officiële website van de bisschoppenconferentie (www.rkkerk.nl) en die van de omroep RKK (www.rkk.nl), maar zoals men ziet komt dat in de beide domeinnamen niet tot uitdrukking. Beide lijken verwarrend veel op elkaar en de vraag is dan ook waarom de omroep niet KatholiekNederland.nl had kunnen aanhouden, of zich nadrukkelijk onder www.omroeprkk.nl had kunnen presenteren.

Tenslotte werd de officiële website van de bisschoppenconferentie afgelopen week korte tijd gehackt, waarbij de hackers de mededeling “Katholieke Kerk Nederland per direct opgeheven” op de site plaatsten. Voor het Katholiek Nieuwsblad was dit aanleiding om een lang commentaar te plaatsen waarin een deskundige uitvoerig uitlegt hoe slecht de site van de bisschoppen wel niet beveiligd was.

Reden daarvoor lijkt minder de zorg om de bischoppelijke homepage te zijn, als wel het feit dat die gemaakt blijkt te zijn door Eric van den Berg, die ook de maker is van het eerdergenoemde Isidorusweb en die regelmatig kritisch commentaar vanuit het Katholiek Nieuwsblad te verduren krijgt. Ook hier zien we dus helaas wederom dat katholieken er nog veel te veel een handje van hebben om elkaar onderling te bevechten, in plaats van gezamelijk iets positiefs op te bouwen.

Pasen 2012: lijn in de pauselijke kledij

Bij deze wens ik alle lezers van deze weblog alsnog een

ZALIG PAASFEEST!

* * * * *

Pauselijke kledij

In lijn met de traditie van deze weblog zal ik ook nog even ingaan op de kledij van de paus, die telkens zo wisselvallig was. Deze keer verscheen Benedictus XVI voor zijn toespraak en de zegen Urbi et Orbi in de liturgische kledij die hij tijdens de voorafgaande mis aan had: een barok kazuifel met dito mijter. Hiermee droeg de paus dezelfde kledij als met Pasen 2011 en Pasen 2010.

Als we de afgelopen jaren op een rijtje zetten, lijkt er nu dus wel enige bestendigheid te komen in de wijze waarop de paus bij deze gelegenheid gekleed gaat, namelijk met Pasen in de liturgische misgewaden, en met Kerst in de pauselijke koorkledij (bestaande uit de rode schoudermantel met staatsiestola, zoals inmiddels al te zien was tijdens de kerstzegen van 2008, 2009, 2010 en 2011).

Links: liturgisch kazuifel met mijter tijdens de Paaszegen
Rechts: koorkledij met staatsiestola tijdens de Kerstzegen

Het lijkt er ook op dat dit verklaard kan worden uit het feit dat de paus met Pasen direct aansluitend op de mis de zegen uitspreekt en zodoende dan de misgewaden aanhoudt en zich niet omkleedt. Met Kerst heeft Benedictus de voorafgaande mis op kerstochtend gedurende zijn hele pontificaat niet zelf opgedragen en kon zich daarom speciaal voor de zegen in de koorkledij kleden.

Hoewel er nu dus inmiddels wel een lijn in het gebruik van deze pauselijke kledij is ontstaan, blijft het een merkwaardige en onbevredigende ontwikkeling. Het was paus Benedictus die met ingang van Kerstmis 2008 bewust de pauselijke koorkledij voor de zegen Urbi et Orbi invoerde, om zo een zichtbaar onderscheid aan te brengen met de voorafgaande eucharistieviering.

Daar is op zich wat voor te zeggen, ware het niet dat hij zelf allerminst consequent is geweest bij het in de praktijk brengen van dit idee. Zo verscheen hij voor de zegen tamelijk willekeurig afwisselend in kazuifel, koorkap of koorkledij. En ook nu verschijnt Benedictus XVI dus alleen met Kerst in de door hem voorgestane kledij, en met Pasen niet (terwijl hij in 2008 speciaal voor Pasen zelfs de witte koorkledij weer in ere hersteld had). Hierdoor lijkt hij zijn eigen beleid helaas niet heel serieus te nemen.

(Zie ook de fraaie foto’s van de pauselijke gewaden tijdens de Goede Week en Pasen op The Pope Benedict Forum – waar overigens ook werd gesignaleerd dat Benedictus nu al voor de tweede keer met Pasen geen rondje door het publiek op het Sint Pietersplein meer heeft gereden en daardoor steeds minder vaak met gewone gelovigen in aanraking komt)

Dank voor de bloemen

Tenslotte dankte de paus bij de paaswens in het Nederlands ook deze keer weer voor de bloemen uit Nederland, die het Sint Pietersplein versierden. Opmerkelijk was dat bleek dat deze frase aanvankelijk niet in de tekst voorkwam, en er pas weer aan werd toegevoegd nadat de Nederlandse RKK-correspondent Wilfried Kemp de secretaris van de persdienst hierop had geattendeerd.