Paasperikelen 2011

Helaas kom ik er niet meer aan toe om nog veel op deze weblog te schrijven, maar traditiegetrouw wil ik toch nog even wat opmerkingen maken over de pauselijke presentatie bij het afgelopen Paasfeest.

Allereerst wat betreft de liturgie in Rome. Bij de mis op paasmorgen op het Sint Pietersplein was paus Benedictus XVI gekleed in een fraai barok kazuifel (gewaad waarin de mis wordt opgedragen) met bijbehorende mijter. Opmerkelijk was echter dat hij aansluitend ook in dit misgewaad, vanaf de loggia van de Sint Pieter, de zegen Urbi et Orbi uitsprak.


Pasen 2011: barok kazuifel

De vorige keer, op Kerstmis vorig jaar, sprak de paus deze zegen uit gekleed in de pauselijke koorkledij, bestaande uit de rode schoudermantel (mozetta) met pauselijke staatsiestola. Dit was door Benedictus speciaal weer ingevoerd om een onderscheid aan te brengen tussen de misviering en de zegen:


Kerst 2008: pauselijke koorkledij

Op deze weblog teruglezend ontdekte ik echter dat de paus met Pasen 2010 in dezelfde barokke misgewaden als dit jaar de zegen uitsprak en met Kerst 2009 en Kerst 2008 dit in de koorkledij deed. Met Kerstmis 2007 sprak Benedictus XVI de zegen echter uit in liturgische kledij, zij het met een koorkap in plaats van een kazuifel (in mijn ogen nog steeds de meest geschikte vorm voor deze gelegenheid):


Kerst 2007: misgewaad met koorkap

We zien dus dat de paus met Kerst 2008, 2009 en 2010 in koorkledij de zegen Urbi et Orbi uitsprak. Met Pasen 2009 verscheen hij eveneens in koorkledij, maar dan (voor het eerst sinds paus Paulus VI weer) in de speciale paasuitvoering, dat wil zeggen met witte schoudermantel en witte staatsiestola:


Pasen 2009: koorkledij in paasuitvoering

Dit herstel van een oude traditie bleek echter van zeer korte duur, want met Pasen 2010 en Pasen 2011 sprak Benedictus de zegen weer uit gekleed in de gewone (zij het barok vormgegeven) misgewaden. De reden daarvoor is vooralsnog onbekend en kan uiteenlopen van te weinig tijd om om te kleden tot het duidelijk in beeld willen brengen van deze oude kazuifelvorm:


Pasen 2011: barok kazuifel

Al met al blijft deze plechtigheid qua kledij dus tamelijk onnavolgbaar en wisselvallig – opmerkelijk en, wat mij betreft inmiddels ook enigszins ergerlijk, aangezien herstel van helderheid, continuiteit en waardigheid in de liturgie één van de speerpunten van deze paus was.

Komende zondag 1 mei zal in de Rome de zaligverklaring plaatsvinden van paus Johannes Paulus II, een grootse en gedenkwaardige gebeurtenis. Ik ben benieuwd hoe die liturgisch vormgegeven zal zijn – het (hakkelende) herstel van oude liturgische kledij onder paus Benedictus XVI komt namelijk mede voort uit de afkeer van de moderne paramenten die Johannes Paulus II gebruikte.

Wat betreft de liturgie in de kerk waar ik zelf de Paaswake bijwoonde, was nog steeds geen verbetering zichtbaar in de onhandigheid van de misboekjes, waarover ik al schreef bij gelegenheid van de kerstnachtmis vorig jaar.

Advertenties