Een symptomatische brief?

.

Een week geleden ontstond in katholieke kringen grote ophef over een uitgelekte brief waarin aartsbisschop mgr. Eijk van Utrecht de bisschop van Groningen, mgr. De Korte, ervan beschuldigde zich tegen de afspraken in over bepaalde gevoelige kwesties uit te laten.

Helaas kregen ook de regionale en landelijke media hier lucht van en kwamen er koppen zoals bijvoorbeeld "Katholieke top op voet van oorlog" op de voorpagina van het Haarlems Dagblad van afgelopen maandag 12 april. Ook in de commentaren overheerst vooral de verbazing, over het feit dat nu de Katholieke Kerk zo onder vuur ligt vanwege de misbruikschandelen, de kerkleiding kennelijk vooral bezig is met interne ruzies uit te vechten.

Daags erna, op dinsdag 13 april, vond de maandelijke vergadering van de Nederlandse bisschoppenconferentie plaats. Het was voor die gelegenheid dat mgr. Eijk middels zijn brief het gedrag van mgr. De Korte aan de kaak stelde. Des te opmerkelijker daarom dat mgr. Eijk zelf niet bij die vergadering aanwezig bleek te kunnen zijn, vanwege een bezoek aan Brazilixc3xab

Na afloop werd verklaard dat de overige bisschoppen een constructief gesprek hadden gehad en dat ze de kwestie "in collegialiteit" willen afronden. Wat de zaak van de liederen van Huub Oosterhuis betreft werd verklaard dat het de verantwoordelijkheid van elke bisschop afzonderlijk is om te bepalen wat passend is voor de eredienst. Dat is wat mgr. De Korte ook stelde. Wat al of niet in een misboekje komt is iets anders dan wat een bisschop al of niet vanuit zijn herderlijke gezag voorschrijft.

Tenslotte heeft ook mgr. De Korte nog een reactie gegeven op de boze brief van de aartsbisschop. Hij verklaart deze als volgt: "Uit die toon blijkt dat de aartsbisschop en ik een geschiedenis hebben met elkaar en dat er wat oud zeer zit".

Vooralsnog zijn er dus nog geen koppen gerold. Maar de kwestie heeft wel weer een hoop onnodige schade veroorzaakt. Niet alleen aan het imago van de Kerk, maar ook aan de reputatie en integriteit van mgr. De Korte en aan gelovigen, die geschrokken zijn van de manier waarop hun herders kennelijk met elkaar menen te moeten omgaan.

Er mag dan oud zeer tussen mgr. Eijk en mgr. De Korte zitten, dat rechtvaardigt nog zeker niet de manier waarop de laatste nu beschuldigd is. De felheid daarvan doet denken aan de manier waarop begin jaren ’90 de toenmalige bisschop van Rotterdam, mgr. Philippe Bxc3xa4r, werd weggewerkt. Ook hij uitte zich geregeld genuanceerder en ruimdenkender dan meer conservatieve katholieken wenselijk achtten.

Mijns inziens is het betreurenswaardig dat zulke geestelijken zo de mond gesnoerd wordt. De Katholieke Kerk kenmerkte zich niet alleen door een relatief grote pluriformiteit, zij is ook gebaat bij een levendige uitwisseling van gedachten. Dit hoeft geenszins een gevaar te zijn als we beseffen dat daar een eenheid in Christus en rondom paus en bisschoppen aan voorafgaat.

Toepasselijk in dit verband is de Latijnse spreuk die lange tijd, maar achteraf ten onrechte, aan de kerkvader Augustinus werd toegeschreven: In necessariis unitas, in dubiis libertas, in omnibus caritas, of vrijelijk vertaald: Waar nodig eenheid, bij twijfel vrijheid en in alles de liefde.

Het is bij totalitaire dictaturen en sektes dat iedereen exact hetzelfde dient te geloven, te denken en te praten. Dat is eigenlijk tegengesteld aan waar het Katholicisme voor staat, maar toch lijkt er ook binnen de Kerk een steeds grotere neiging in die richting. In het nieuwste nummer van De Groene Amsterdammer wordt dit, naast een te panische omgang met seksualiteit, ook gesignaleerd onder de noemer "Van volkskerk naar sekte".

Tenslotte loopt deze tendens in de Kerk, paradoxaal genoeg, parallel aan de seculiere ontwikkelingen. De manier waarop de aartsbisschop nu opereert doet sterk denken aan de manier waarop in de media en in de politiek, bijvoorbeeld, gepoogd werd om door een veel te strikt geinterpreteerde "eenheid van beleid"bepaalde ministers tot zwijgen te brengen, met als gevolg dat onlangs het kabinet Balkenende IV viel.

.

Lees ook het artikel van dr. Nelly Stienstra in het ND: Neiging tot denken in machtstermen

.

Advertenties

2 thoughts on “Een symptomatische brief?

  1. Ik heb een tijdje gegrasduind op uw site, maar vind nergens een indicatie van een auteur. Kan zijn dat ik niet goed kijk, dan bevreemdt het mij dat hij of zij zich niet prominenter gepresenteert.
    Als de verantwoordelijke zich niet presenteert, vind ik dat nog vreemder.
    Zou u me willen uitleggen hoe dit zit en waarom het is zoals het is?
    Vriendelijke groet,
    Ben Bongaards

  2. Beste heer Bongaards,

    Zoals u kunt zien zijn de stukjes op deze weblog geschreven onder de naam Caspar. Dat acht ik voldoende, om meerdere redenen.

    Ten eerste omdat het mij gaat om de inhoud van wat ik te melden heb, en niet om het presenteren van mijzelf (net zoals schrijvers en kunstenaars in de Middeleeuwen anoniem bleven).

    Ten tweede kan ik hierdoor vrijuit schrijven, zonder dat dit direct wordt gekoppeld aan mijn persoon in het “echte” leven. Helaas is het zo dat men in de katholieke wereld niet altijd even tolerant is jegens mensen met een eigen mening, ongeachte of die nu meer progressief, danwel conservatief is.

    In de anonimiteit die het internet biedt schuilt zowel het gevaar van misbruik, als de vrijheid om dingen te bespreken, die in de “echte” wereld anders onuitgesproken zouden blijven. Deze laatste mogelijkheid vind ik een waardevolle verworvenheid.

    Met vriendelijke groeten,
    Caspar

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s