Wederom wisselvalligheden

In de aanloop naar Pasen was de Katholieke Kerk dit jaar het gesprek van de dag. Daarover later meer. Hier zal ik, traditiegetrouw, even ingaan op wat er ceremonieel gezien in Rome opviel.

Wisselvallig
Ik begin met dat wat de allermeeste mensen gezien hebben, namelijk de zegen Urbi et Orbi. Zoals ik in eerdere logs al beschreef is de "presentatie" daarvan sinds het aantreden van Benedictus XVI uiterst wisselvallig geworden. Ook deze keer verscheen de paus wederom anders dan vorige keren:



Paus Benedictus XVI, in barok kazuifel en met zijn nieuwe kruisstaf,
na het uitspreken van de zegen Urbi et Orbi voor Pasen 2010.

Anders
Ging Benedictus XVI bij het uitspreken van het Urbi et Orbi afgelopen Kerstmis nog gekleed in de traditionele pauselijke koorkledij met rode mozetta en staatsiestola, deze keer verscheen hij in het liturgisch gewaad waarin hij voorafgaand de mis op het Sint-Pietersplein had opgedragen.

Scheiding
Dit was tot enkele jaren geleden gebruikelijk, maar onder paus Benedictus XVI werd dat bewust veranderd met de bedoeling een duidelijke scheiding tussen de misviering en de zegen aan te brengen. Daartoe werd onder meer een verschil in kledij (her)ingevoerd, zodanig dat de paus voor de zegen nu voortaan in koorkledij zou verschijnen.
Zoals ik eerder beschreef ging dat allemaal niet erg consequent en ook nu is dus weer van de ingezette lijn afgeweken. Naar verluid zou de reden zijn dat de mis uitliep, waardoor er te kort tijd was om de paus om te kleden. Hoe dit ook zij, van het gewenste heldere onderscheid komt zo maar weinig terecht.

Kruisstaf
Dit keer was Benedictus XVI voor de tweede keer bij zulke gelegenheid zichtbaar met zijn nieuwe kruisstaf (de ferula), die hij bij het begin van het nieuwe kerkelijke jaar, op de eerste adventszondag van 2009, in gebruik heeft genomen.

Kazuifel
Wel voor het eerst verscheen hij dit jaar in een kazuifel in barokke stijl, dat wil zeggen vrij kort en langwerpig van vorm, ook wel het Romeinse model genaamd. Deze stijl was algemeen gebruikelijk totaan het Tweede Vaticaans Concilie (1962-1965), maar werd sindsdien vervangen door wijdere, cirkelvorminge kazuifels.
Paus Benedictus heeft de oude vorm eerder al weer in gebruik genomen, verscheen er meermalen mee bij de Goede Vrijdag-vieringen, maar bij mijn weten is het de eerste keer dat hij bij de mis voor Kerst of Pasen in een barok kazuifel optreedt.

Gebaar
Tenslotte nog een klein liturgisch detail: tijdens de paasnachtmis droeg de paus een mijter waarop ter versiering duidelijk twee davidssterren waren aangebracht. Dit moet wel bedoeld zijn geweest als een gebaar richting de Joden, nadat de Predikant van het Pauselijk Huis, Raniero Cantalamessa, de huidige aanvallen richting de Kerk had vergeleken met anti-semitisme. Dit riep vele woedende reacties op, maar Cantalamessa heeft hiervoor inmiddels zijn excuses aangeboden.
De ongelukkige woordkeus van Cantalamessa doet meteen denken aan wat kardinaal Simonis een paar weken geleden over de gevallen van misbruik zei: "wir haben es nicht gewusst".

Zie ook
Mijn eerdere logs over de ornamentele wisselvalligheden:
Kerstmis 2009 (Kerst 2009)
Ornamentele onrust (Kerst 2008)
De pauselijke staf en andere wisselvalligheden (Pasen 2008)
Opmerkelijke ornamenten (Kerst 2007)

Advertenties

One thought on “Wederom wisselvalligheden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s