Van links naar rechts

Mijn vorige log over media-vriendelijkheid was nog niet klaar, of ik ontdekte dat elders op internet een flinke discussie plaatsvond waarbij het er alles behalve vriendelijk aan toe ging.
Vooral opmerkelijk was dat ook de bisschop van Groningen, Mgr. De Korte, zich via een column in het Nederlands Dagblad (ND) over deze discussie uitsprak.

Vanwaar?
Met anderen vraag ik me wel af waarom prominente katholieken zoals eerder Antoine Bodar en nu Mgr. De Korte in een protestantse krant als het ND menen te moeten schrijven, maar afgezien daarvan is hetgeen de bisschop ter sprake brengt zeer terecht.

Kritiek van rechts
Mgr. De Korte hekelt in zijn column de harteloze kritiek en respectloze laster die de laatste tijd vooral op websites en weblogs vanuit conservatief katholieke hoek te lezen valt: "Opvallend is dat menig kerkelijk ambtsdrager tegenwoordig niet zozeer van links, maar juist van rechts de wind van voren kan krijgen. In naam van rechtzinnigheid wordt de goede naam van mensen beschadigd."

Kritiek van links
Sinds de jaren ’80 werden paus en bisschoppen vooral vanuit progressieve en vrijzinnige hoek vrijwel continue blootgesteld aan kritiek. Deze is echter sinds het begin van het nieuwe millenium vrij snel verstomd, waarschijnlijk hoofdzakelijk door vergrijzing, maar wellicht ook doordat de algehele publieke opinie naar rechts opschuift.

Paradoxaal
In de Kerk blijft na het verstommen van de kritiek van links, nu de kritiek van rechts over – nu "links" langzaam uitsterft, blijven alleen de bisschoppen (en de KRO) nog als zondebok voor "rechts" over. Dit is natuurlijk even paradoxaal als tragisch als we er van uitgaan dat "rechts" doorgaans toch als conservatief en gezagsgetrouw geldt…

Vertwijfeling
Maar in de zeer conservatieve, vaak zelfs reactionair katholieke kringen lijkt men met zijn vertwijfeling nauwelijks meer raad te weten. Zo heeft menigeen de akelige neiging om over allerlei kleine en grote misstanden rechtstreeks bij het Vaticaan te gaan klagen en daar zelfs mensen aan te geven.
Voorbeelden daarvan zijn te vinden op de weblog van Observatrix, waar ook overigens met een welhaast onchristelijke spot over medegelovigen gesproken wordt. Naar het schijnt is dat ook xc3xa9xc3xa9n van de weblogs waar Mgr. De Korte in zijn column op doelde.

Tridentijnse ritus
De kritiek van conservatieve gelovigen richt zich vooral op de misstanden in de viering van de Eucharistie. Niet zelden pleiten zij daarom ook vurig voor herstel van de zogeheten Tridentijnse ritus, de vorm van misviering zoals die vxc3xb3xc3xb3r het Tweede Vaticaans Concilie (1962-’65) plaatsvond. Met name deze aanhangers van de Tridentijnse ritus voeren via internet een niet aflatende propaganda, waarbij soms gewoonweg niets en niemand ontzien wordt (zie ook mijn eerdere log "Tridentijnse toestanden").

Losgeslagen
De column van Mgr. De Korte is nu het eerste publiekelijke signaal dat de bisschoppen het wel genoeg vinden met de hetzes vanuit de rechterflank van de Kerk. Tot nu toe werd vooral achter de schermen geprobeerd hen in het gareel te houden, maar dat lijkt weinig succesvol te zijn.
Goed beschouwd raakt rechts nu net zo los van het kerkelijke centrum, als eerder met links het geval was – namelijk doordat deze gelovigen zich ieder voor zich paus wanen en hun eigen visie voor de onfeilbare waarheid houden.

—-
Lees ook:
Orthodoxie wint, nou xc3xa9n?
RK-Kerk is negatief over traditionele gelovigen

Advertenties

Media-vriendelijkheid

Onlangs verscheen het boek "Geloven in communicatie", waarin prof. Joan Hemels pleit voor een kerkelijke communicatie die Gods vriendelijkheid weerspiegelt.

Nieuwswaarde
Hemels constateert dat de Kerk vaak een hoge nieuwswaarde heeft, met de Paus, de Wereldjongerendagen, maar helaas ook met de nodige schandalen. Bij gebrek aan voldoende budget kan de Kerk echter niet meekomen met het toenemende mediageweld vanuit bedrijfsleven en overheden.

Alternatief
Mede om die reden pleit prof. Hemels voor een alternatieve communicatiestijl, waarover in een visionair en open debat moet worden nagedacht. Nog veel te vaak wordt de kerkelijke communicatie beheerst door een monoloog vanuit de hierarchische structuur. Hemels ziet kerkelijke communicatie daarentegen meer als "een kardinale kunst, diealle kerkgenoten met hun eigen talenten kunnen beoefenen".

Gesloten
Ik kan hier aan toevoegen dat niet alleen de officiele kerkelijke communicatie geregeld te kort schiet, maar ook de communicatie vanuit katholieke kringen in het algemeen. Juist van katholieken zou je een open houding verwachten, maar als je kijkt naar kerkelijke en katholieke websites, fora en weblogs, dan valt vooral de geslotenheid op.

Voorbeelden
Op weblogs lijken katholieke schrijvers vaak nauwelijks tot communicatie bereid te zijn, mogelijkheden tot antwoorden zijn regelmatig uitgesloten of beperkt door hindernissen en censurering (om nog maar niet te spreken van complete disclaimers). Op websites lijkt men vaak weinig geneigd om links naar andere katholieke sites op te nemen, of hooguit die welke "zuiver" worden geacht. En over hoe het grootste Nederlandstalige katholieke internetforum, dat van Rorate, afgleed tot een welhaast sektarisch clubje, schreef ik al eerder "Sluiting Rorate-forum". Er spreekt een jammerlijk wantrouwen jegens anderen uit dit alles.

Vooroordelen
Zulk wantrouwen gaat niet zelden gepaard met achterhaalde vooroordelen, zoals onlangs nog de aartsbisschop van Westminster en katholieke primaat van Engeland en Wales, die meent dat het overmatig gebruik van e-mails, sms en sociale netwerksites slechts oppervlakkige vriendschappen veroorzaakt en het gemeenschapsleven ondermijnt.
Gelukkig zijn er daarnaast ook positieve initiatieven (zo is het Vaticaan op YouTube, de Paus op Facebook en Mgr. Eijk op Twitter te vinden), maar het geeft wel aan dat nog lang niet is doorgedrongen dat het internet, als wereldwijd, open en vrij communicatiemiddel, een bij uitstek katholiek communicatiemiddel is.

Katholiek Nieuwsblad
Toevallig kwam ook vandaag, het feest van Maria Tenhemelopneming, het Katholiek Nieuwsblad met een nieuwe website op www.katholieknieuwsblad.nl. Deze is door Eric van den Berg, de man achter Isidorusweb, nu geheel vernieuwd. De vorige site van het KN was nogal gedateerd, maar had toch, mede daardoor, veel meer een eigen (en vriendelijker) gezicht dan de nieuwe site.

Onderscheidend
Dat websites steeds vaker een vergelijkbaar en zakelijker design krijgen, is een tendens die helaas meer en meer te zien is. Eerder schreef ik daar al over in de log "Katholieknederland.nl vernieuwd". Dat er bepaalde standaards ontstaan is natuurlijk niet verkeerd, maar speciaal voor katholieke sites zou het m.i. een gemiste kans zijn wanneer zij niet alleen onderscheidend zijn qua inhoud, maar ook qua vormgeving. Niet voor niets is de verbondenheid van vorm en inhoud een van de kenmerkende aspecten van het Katholicisme…