Ornamentele onrust

Ook deze Kerst verraste paus Benedictus XVI ons wederom met enkele veranderingen in de liturgie en aanverwante rituelen. Sinds het begin van zijn pontificaat in april 2005 zien we bijna elke Paas- en Kerstvieringen zulke veranderingen. Deze heten voort te komen uit liturgische verbeteringen die deze Paus wil doorvoeren, maar in de praktijk vind ik het onderhand meer op onzorgvuldige wisselvalligheid gaan lijken…

Kerstnachtmis
Deze keer werd bij de Kerstnachtmis de zogeheten Kalenda niet meer als onderdeel van de mis zelf, maar vooraf gezongen. Ook de door kinderen gebrachte bloemenhulde aan de kribbe vond niet meer tijdens het Gloria plaats, maar op het eind van de mis, wanneer de Paus naar de kribbe loopt.

 

Paus Benedictus XVI spreekt de zegen Urbi et Orbi uit
Kerstmis 2008

Urbi et Orbi
Opvallender voor het grote publiek was wederom een verandering tijdens de traditionele zegen Urbi et Orbi op Eerste Kerstdag. Hiervoor verscheen Benedictus niet meer, zoals eerdere keren, in een rijkversierde koormantel en met een mijter op, maar ‘slechts’ in de rode mozetta (schoudermantel) met de pauselijke staatsiestola (de pauselijke koorkledij).
Als reden hiervoor werd gegeven dat een koormantel is voorbehouden aan liturgische plechtigheden. Dat mag zo zijn, maar de zegen Urbi et Orbi is dan toch wel een grensgeval: hij wordt gegeven direct na de mis en is de belangrijkste pauselijke zegen – redenen dat die van oudsher in koormantel en mijter werd uitgesproken.
Overigens heeft Benedictus XVI mijter en koormantel zelf weer in ere hersteld, nadat deze onder zijn voorganger paus Johannes Paulus II in onbruik waren geraakt. Ook viel mij op dat hij bij het zegengebaar niet de pauselijke kruisstaf in de linkerhand nam, zoals bij dit soort zegens voorgeschreven is.

UPDATE: Achteraf blijkt dat de Paus bij het Urbi et Orbi in bovengenoemde koorkledij verscheen, omdat hij voorafgaand niet de mis heeft opgedragen. Daardoor was hij niet gekleed in de misgewaden, waarna hij, zoals in eerdere jaren, wel met koorkap en mijter voor de zegen had kunnen verschijnen (zie Details about the Papal Liturgies this Chrismastide).

Zie ter vergelijking het Urbi et Orbi van Kerstmis 2007:

 

Links
Die Weihnachtsliturgie im Vatikan (Kerst 2008)
Overzichtje van alle liturgische veranderingen in 2008

Zie ook mijn eerdere logs:
De pauselijke staf en andere wisselvalligheden (Pasen 2008)
Opmerkelijke ornamenten (Kerst 2007)

Advertenties