Opmerkelijke ornamenten

Het zal veel mensen waarschijnlijk niet zijn opgevallen, maar bij de diverse plechtigheden van de afgelopen kerstdagen heeft paus Benedictus XVI weer enkele opmerkelijke (semi-)liturgische ornamenten opnieuw gexc3xafntroduceerd.

 


Paus Benedictus XVI bij de Urbi et Orbi van Kerstmis 2007

 

Urbi et Orbi
Om te beginnen ging de Paus bij het uitspreken van de plechtige zegen Urbi et Orbi (voor stad en wereld) gekleed in een rijkversierde koorkap van de zalige paus Johannes XXIII (1958-1963) en droeg hij een zogeheten mitra preciosa (met edelstenen versierde mijter) van paus Paulus VI (1963-1978).
Hiermee wilde hij naar verluid tot uitdrukking brengen dat hij als Paus in de traditie van zijn voorgangers staat. Maar bovendien gaven de barokke versieringen en met name de grootte van de mijter een beeld, zoals we dat vooral kennen uit de tijd van vxc3xb3xc3xb3r het Tweede Vaticaans Concilie (1962-1965).

Troon
Eveneens herinnerend aan die tijd en niet minder opmerkelijk was ook dat Benedictus op het balkon van de Sint Pietersbasiliek niet meer op een gewone fraaie stoel plaatsnam, maar dat hij de oude pauselijke troonzetel weer had laten neerzetten (goed te zien op bovenstaande foto).
Die troon is een grote, zeer rijk versierde en vergulde zetel, met boven het hoofd van de Paus de door een stralenkrans omringde duif van de H.Geest en helemaal bovenop het wapen van paus Leo XIII (1878-1903).

Nachtmis
Ook tijdens de Kerstnachtmis in de Sint Pietersbasiliek was een opmerkelijke liturgische "nieuwigheid" te zien, namelijk op het zogeheten pausaltaar onder de grote baldakijn.
Normaliter stonden daar op twee hoeken drie kleine kandelaars, maar nu waren er aan de lange kant tegenover de celebrant weer de 7 metershoge barokke kandelaars neergezet, zoals die daar vroeger totaan het Concilie ook altijd hebben gestaan. Voor de middelste kandelaar staat een groot crucifix, zodat de mis ook weer zichtbaar op Christus gericht is.

Ceremoniemeester
Deze (semi-)liturgische veranderingen zullen ook verband houden met het feit dat er sinds kort een nieuwe pauselijke ceremoniemeester is: Guido Marini. Hij is de opvolger van Piero Marini, die dat ambt sinds 1987 maar liefst 20 jaar lang bekleedde. Guido Marini was bij de afgelopen kerstplechtigheden eerstmaals aan de rechterzijde van de Paus te zien.

Traditie
Vermoedelijk zullen deze opmerkelijke ornamenten echter het idee van paus Benedictus zelf zijn. Al eerder voerde hij namelijk een oude vorm van het pallium en de tradtionele pauselijke koorkledij weer in, is hij de camauro en de saturno weer gaan dragen en verscheen hij afgelopen september zelfs in een modern, maar qua kleur pre-tridentijns blauw kazuifel!
Deze hele reeks van herinvoeringen lijkt erop te duiden dat de Paus door middel van deze gewaden het pauselijke optreden en de pauselijke liturgievieringen duidelijk zichtbaar en nadrukkelijk in de lange traditie van de Kerk en het Pausschap wil plaatsen.

 

PS: Dezelfde aankleding, met de troon en de rijke koorgewaden, werd ook weer gebruikt bij de door de Paus geleide vespers en het Te Deum in de Sint Pieter op 31 december j.l. (zie de fraaie fotoserie daarvan)

Zie ook: Vestments as signs of continuity

Advertenties

6 thoughts on “Opmerkelijke ornamenten

  1. Bijzonder interessant! Fijn om te merken dat er meer mensen zijn met een fijnzinnig gevoel voor liturgie en paramenten. Ik zal deze site zeker blijven bezoeken.

    Met vriendelijke groet,
    Jea Houben

  2. Ik had een vraag; weet u ook toevallig wat de Twentse kerstsymbolen en rituelen zijn?

    Specifiek in Twente. Ik heb al een aantal website’s bezocht maar kan helaas niets vinden.

    Als u mij kunt helpen, mail mij dan alstublieft!

    Met vriendelijke groet,

    Verna

  3. Beste Verna,

    Helaas kan ik u zo uit mijn hoofd niets zeggen over specifiek Twentse kerstgebruiken.
    Ik vermoed dat men bij het Meertens Instituut waarschijnlijk wel wat meer informatie heeft c.q. u kunnen doorverwijzen. Hun homepage is: http://www.meertens.knaw.nl.

    Met vriendelijke groeten,

    Caspar

  4. De site is statisch. We hebben inmiddels Pasen achter de rug. Ik heb gezien dat de Paus de mooie staf met de Lijdende Christus heeft vervangen door xc3xa9xc3xa9n met een groot kruis. Ik zou daar graag informatie over hebben. Vind het overigens erg interessant dat er steeds meer geluiden hoorbaar zijn dat men het betreurt dat de oude (prxc3xa9 concilie) rituelen verdwenen zijn. Wat mij betreft mag het Latijn, het Gregoriaans een “come-back” krijgen! Wat hebben we toch veel overboord gegooid!

    Met vriendelijke groet, Paul van Veen

  5. Mij is de nieuwe staf van de Paus ook opgevallen. Zodra ik tijd heb, zal ik er nadere informatie over zoeken en er hier een stukje over schrijven…

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s