Tridentijnse toestanden…

Afgelopen zaterdag is in Rome het langverwachte pauselijke besluit over de Tridentijnse misviering gepubliceerd: het schrijven motu proprio (eigener beweging) Summorum Pontificium (de Latijnse beginwoorden van de tekst).
In dit besluit heeft paus Benedictus XVI bepaald dat de eucharistie voortaan ook opgedragen mag worden volgens de zogeheten Tridentijnse Ritus (TR), zoals die vóór de invoering van de huidige misorde (de Novus Ordo Missae – NOM) gebruikelijk was.

Nieuwe Misorde
De nieuwe misorde is in 1969/’70 ingevoerd door paus Paulus VI op basis van de door het Tweede Vaticaans Concilie gewenste hervormingen van de liturgie. Deze regels kwamen in de plaats van de Tridentijnse Ritus, maar die laatste werd niet expliciet afgeschaft of zelfs verboden (zoals in diverse media te lezen was).
Wel werd bepaald dat het opdragen van de mis volgens de oude ritus voortaan alleen mocht met toestemming van de plaatselijke bisschop. Die werd echter slechts zelden verleend.

Vernieuwingen
De nieuwe misorde maakte het o.a. mogelijk dat de eucharistie ook in de landstaal gevierd kon worden, dat de priester met zijn gezicht naar de gelovigen staat en dat de communie ook op de hand ontvangen mag worden. Deze dingen zijn echter niet verplicht, maar in de praktijk is het vaak wel de regel geworden en zijn het Latijn en de tongcommunie uitzonderingen.
Bovendien zijn regelmatig nog (veel) verder gaande vernieuwingen ingevoerd, die weinig meer met de katholieke traditie of een waardige eredienst te maken hebben.

Protesten
Zulke moderne vieringen werden allengs zo gemeengoed, dat diverse mensen en groepen (de zgn. Traditionalisten) zich sterk gingen maken voor een herstel van de oude Tridentijnse Ritus, of tenminste voor het makkelijker mogen opdragen ervan.
Hoewel daar op zich wat voor te zeggen valt, is deze kwestie toch behoorlijk uit de hand gelopen. Voor sommigen werd de oude ritus (TR) namelijk het symbool voor de "goede oude tijd" en de nieuwe ritus (NOM) voor alle verwerpelijke vernieuwingen.
In één ruk door werd daarbij vaak ook het hele Tweede Vaticaanse Concilie afgewezen. Ook werd in dit kader de voormalige Franse aartsbisschop Marcel Lefebvre geexcommuniceerd, wat tot een klein schisma leidde.

Betreurenswaardig
Omdat Rome niet makkelijk toegaf aan de wensen van de Traditionalisten, werden hun pleidooien steeds feller en verschenen er de laatste jaren zelfs videofilmpjes op internet, waarin op behoorlijk demagogische wijze de Tridentijnse ritus als een bijna alleszaligmakend ritueel wordt voorgesteld.
Niet alleen getuigt het van weinig respect om propaganda te maken met (beelden van) zoiets eerbiedwaardigs als de Heilige Mis, ook zijn de Traditionalisten op deze manier niet veel beter dan de modernisten: ook zij plaatsen namelijk het geloof in hun eigen gelijk boven de eenheid van de Kerk.

Eenheid
In het Katholicisme gaat het namelijk om het evenwicht tussen waarheid en eenheid, waarbij de eenheid in laatste instantie het zwaarst weegt: eenheid als verbondenheid met elkaar, met onze herders, met de Paus en met Christus. Pas in die verbondenheid is er ook waarheid. Want waarheid los van de eenheid leidt enkel tot verdeeldheid, scheuring en erger.
Ook als het gaat om de misorde dient daarom de eenheid het criterium te zijn, niet de vermeende eigenwijze waarheid van deze of gene modernistische of traditionalistische groepering.

Nieuwe ritus
In concreto betekent dat dat de Eucharistie volgens één en dezelfde ritus gevierd dient te worden, omdat daarmee de eenheid van de Wereldkerk wordt uitgedrukt. Die ritus is de nieuwe misorde van Paulus VI uit 1970 en die kan ook heel plechtig en in het Latijn worden gevierd.
Waar nodig kunnen daar trouwens ook (met goedkeuring van Rome) verbeteringen op worden aangebracht, zoals de huidige Paus al suggereerde in zijn boek De geest van de liturgie.

Prijs?
De mis volgens de oude ritus is zeker verhevener, mysterievoller en heeft een langere traditie. Maar aangezien deze vorm tegenwoordig niet meer de standaard, maar slechts een uitzondering is, moeten we ons afvragen wat de prijs daarvoor is.
Zou het geen eigenwijze hoogmoed kunnen zijn, om de mis per se op de oude manier te willen vieren? Meent men het dan niet beter te weten en te doen dan andere gelovigen en priesters? Voelt men zich dan misschien niet verhevener, beter, vromer?
Natuurlijk moet de eucharistie zo waardig en plechtig mogelijk gevierd worden, maar dan wel in eenheid verbonden met de gehele Kerk, in dit geval door onderwerping aan de algemeen geldende nieuwe misorde.

Breuk
Het vieren van een Tridentijnse mis is een breuk met de, niet minder verheven en mysterievolle, eenheid van de Kerk. Daarom is uiterste terughoudendheid geboden en is propaganda voor die ritus sterk af te raden.
Weliswaar staat de Tridentijnse ritus in een zeer oude traditie, de (goede) liturgische vernieuwingen zijn evenzeer een feit, en daarmee onderdeel van dezelfde traditie geworden.
Het abrupt en integraal teruggrijpen op hoe het in het verleden was, is een kenmerk van vele ketterijen (exemplarisch is het protestantisme met zijn teruggrijpen op "de tijd van de eerste Christenen").

Links
– De tekst van Summorum Pontificium in het Nederlands
– Artikel: Benedictus bereidt pad tot eenheid met orthodoxie

Advertenties

11 thoughts on “Tridentijnse toestanden…

  1. citaat: “Eenheid
    In het Katholicisme gaat het namelijk om het evenwicht tussen waarheid en eenheid, waarbij de eenheid in laatste instantie het zwaarst weegt: eenheid als verbondenheid met elkaar, met onze herders, met de Paus en met Christus. Pas in die verbondenheid is er ook waarheid. Want waarheid los van de eenheid leidt enkel tot verdeeldheid, scheuring en erger…”

    Dat is de reden dat een profeet niet geeerd wordt in zijn eigen land/gemeente/christelijke religie.

    Beide zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.

    Een profeet is een dwarsligger en draagt daarbij de rails, de leidinggevende hoofdstruktuur in de kerk, en de trein, de leidinggevende dichtbij het volk, en het volk en heeft direct contact met de basis(God) en kan door lijden en versterven de koers veranderen zonder dat de trein met het volk ontspoort. Het gaat dus om De Waarheid want pas dan is er echte Exc3xa9nheid. Daarom : onderzoek alles en behoud het goede. Daarom: deemoedig zijn en bereidt zijn om tot inkeer te komen i.p.v. houd jij jouw waarheid en ik de mijne en we leven in vrede verder. Want geen echte eenheid kost leven en laat onrecht voortbestaan en dit moet altijd opgebracht worden met slachtoffers om onze zonden vrij te kopen. Dus we behoren te proberen onrecht te voorkomen.
    Het is ook de hoofdredenen waarom de Katholieke Kerk in problemen is: De Mystiek en hun beoefenaars(levende heiligen en profeten) worden in de kerkers van de geestelijkheid gehouden.
    Het getuigt ook niet van diepgaande liefde!

    Staat er niet geschreven: 1Korinthe 4 vers 5: Oordeelt niet voordat De heer is verschenen, die wat in het duister verborgen ligt aan het licht brengt en braadslagen der harten openbaart, als dan zal xc3xa9xc3xa9nieder God’s lof bekomen, en 2korinthe 12 vers 2 t/m 4: Ik weet van iemand die tot in de derde hemel is getrokken….. daar wordt een taal gesorken die niet uitgesproken mag worden.

    Beise teksten in de juiste verhouding naar de hemel geven aan dat de H. Paulus dit gedurende zijn leven praktiseerde en leerde en dus bewees dat het mogelijk is om onverbeelde Christusverschijningen op te roepen. Dat is een recht!!! En een plicht!!!! Wel alles xc3xa9xc3xa9n in de liefde!! En daar waar het nog niet gebeurt is, behoort verdraagzaamheid beoefend te worden, niet vergenoegzaamd stil staande maar met vasten en goeddoen, het recht te laten zijn dat Christus mag verschijnen!

    De Waarheid kan dus op tafel gekregen worden en dus de eenheid ook. Ook Jezus liet de waarheid, xc3xa9xc3xa9n in de liefde, boven alles zijn en niet Hij veroorzaakte schisma maar degene die zich niet wilden aanpassen door op zijn minst lief te hebben: Johannes 13 vers 34 en 15 vers 13: Ik geef jullie een nieuw gebod: heb elkander lief zoals Ik jullie heb leif gehad en er is gee grotere liefde als die voor zijn vriend sterft (en daarmee vrijspreekt en De waarheid pijnloos voor hem/haar openbaart)

  2. Deze bespreking is in flagrante tegenspraak met de wil van Paus Benedictus XVI. Het betitelen van reclame voor de Tridentijnse Mis als “propaganda” laat reeds de vooroordelen en anti-traditionele ingesteldheid van de auteur vermoeden. Jammer, een gemiste kans. Ook is de bewering dat aartsbisschop Marcel Lefebvre CSSp een “klein schisma” veroorzaakte niet te rijmen met de uitspraken van de Pauselijke Commissie Ecclesia Dei. Het lijkt erop dat mensen die koste wat kost fanatiek de zogenaamd “vruchtdragende” “vernieuwingen” willen doordrijven, het met de waarheid niet zo nauw nemen. Nederland is hierin geen uitzondering. De auteur eist “onderwerping”. Het lijkt erop dat de hoeders van het zogenaamde “Conciliair Katholicisme” totalitair zijn. Hoe de viering van de Tridentijnse ritus die mystagogisch en liturgisch sterk verbonden is met de spiritualiteit van de Oosterse liturgiexc3xabn in de Katholieke Kerk tot “arrogantie” zou leiden is mij onduidelijk. Om het een breuk met de eenheid te noemen is een groteske en suggestieve bewering. Een gemiste kans. En wat een ontrouwe uitleg van het Pauselijk motu-proprio Summorum pontificum cura.

    Ubi caritas et amor, Deus ibi est.

    In het Latijn nog wel.

  3. Eenheid buiten de waarheid is onmogelijk. Eenheid buiten een ondubbelzinnig Rooms-katholieke geloofsbelijdenis m.b.t. het H. Misoffer, is een menselijke “eenheid” en niet de eenheid van de Kerk van Christus.

    Het probleem is dat de eenheid van lex orandi, die ik probleemloos met mijn Oosterskatholieke broeders en zusters ondervind, tussen mij als “evil traditionalist” en de Novus Ordo-gelovigen moeilijk te realiseren valt. En in Nederland afwezig is. En dan zijn de “traditionalisten” niet schuld. Zij zijn Rooms-Katholiek gebleven. Wie opgeeft en vervangt is nieuwlichter.

    “De ware vrienden van het volk zijn niet de revolutionairen, neen, het zijn de mannen der Traditie” – Paus Pius X, Notre Charge Apostolique.

  4. 1. De Novus Ordo Missae, de nieuwe misorde, vervult in de ogen van geleerden niet de wensen van Sacrosanctum Concilium en “het Concilie” zoals beweert. “Het Concilie” wenste herzieningen van de bestaande “Tridentijnse” ritus. Geen nieuwe ritus of een geheel andere “vorm”. Treffend is bijvoorbeeld dat aartsbisschop Lefebvre i.t.t. vele kardinalen in der tijd, voorstander van Sacrosanctum Concilium was.

    2. De handcommunie heeft niets met de nieuwe misorde te doen en is een gevolg van lobbyen door NEderlandse bisschoppen als Bluyssen om dit “oecumenische” gebaar te maken. Voorts is het als misbruik hier en in Duitsland begonnen. Paulus VI waarschuwde er in 1965 en 1968 expliciet voor als pastoraal gevaar.

    3. Ruimte voor de volkstaal was er ook binnen de Tridentijnse ritus, beter genoemd de traditionele Romeinse Ritus, aangezien de ritus niet slechts tot 1570 teruggaat, maar tot in de sacramentaria van Rome uit de 4e en 5e eeuwen.

  5. Beste mevrouw Tenhumberg,

    Uw reactie is exemplarisch voor zoals ik dat gewend ben vanuit traditionalistische hoek, namelijk getuigend van een mijns inziens te sterke focus op eigen gelijk en eigen interpretatie van waarheid.
    Of mijn mening in tegenspraak met de wil van de Paus is, kan hij alleen zelf beoordelen. Ook u kunt niet zijn gedachten lezen…

    Ik ben zeker geen tegenstander van de oude mis, ik stond er welwillend tegenover, maar het zijn de methoden van de traditionalisten geweest, die bij mij een afkeer hebben opgeroepen en waardoor ik ben gaan inzien hoe welhaast sectarisch hun insteek is…

    Ik pleit voor “onderwerping” aan de (liturgische) eenheid van de Kerk, niet aan misbruiken en ontaarde vernieuwingen, maar aan de nieuwe misorde, zoals die door de Paus is vastgesteld en zoals die (in de Latijnse Kerk) wereldwijd wordt gevierd.

    Het willen aansluiten bij de Oosterse liturgien snijdt geen hout, want dan zouden modernisten ook mogen zeggen dat ze bij de protestantse liturgie willen aansluiten.
    Wie in de Latijnse Kerk wil staan, dient de Latijnse ritus te volgen en niet naar het Oosten en niet naar het Protestantisme te buigen (althans niet op eigen houtje).

    Traditie is ook geen stilstand, traditie is een continuiteit van ontwikkeling. Daarom is het teruggrijpen op een ritus die door het algemene en officiele leergezag is vervangen c.q. aangepast, een conservatieve revolutie: de continue ontwikkeling wordt afgewezen en men fixeert zich op een vroegere fase.

    Zoals ik eerder al schreef, is dit fixeren op een vroegere periode en het plaatsen van waarheid boven eenheid een kenmerk van vele ketterse bewegingen…

    Waarom kunt u niet een correcte en plechtige mis volgens de nieuwe orde accepteren?

  6. U schrijft letterlijk: “Eenheid –
    In het Katholicisme gaat het namelijk om het evenwicht tussen waarheid en eenheid, waarbij de eenheid in laatste instantie het zwaarst weegt: eenheid als verbon- denheid met elkaar, met onze herders, met de Paus en met Christus. Pas in die verbondenheid is er ook waarheid. Want waarheid los van de eenheid leidt enkel tot verdeeldheid, scheuring en erger… Ook als het gaat om de misorde dient daarom de eenheid het criterium te zijn, niet de vermeende eigenwijze waarheid van deze of gene modernistische of tradi- tionalistische groepering…”

    Dat is theologische zever. Er is geen tegenstelling tussen de waarheid, in het bezit van de RKK en haar geloofsleer, en de eenheid. De RKK is xc3xa9xc3xa9n, da’s een geloofspunt. Het is niet omdat er mensen en groepen zijn die weigeren bij deze eenheid aan te sluiten, en de waarheid te aanvaarden, dat de eenheid van de kerk in het gedrang komt. Kwalitatief gesproken, is er 100 % eenheid. Kwantitatief gesproken (hoofden tellen) zijn er inderdaad mensen die niet behoren tot de RRK, maar dat is een spijtige realiteit. De RKK mag daarom haar boodschap van integrale waarheid niet opgeven (iota unum), opdat een surrealistische ‘kwantitatieve’ eenheid van alle mensen achter een nietszeggende kleinste gemeen geloofsveelvoud. En da’s ook een geloofspunt.

  7. Beste heer Calle,

    Ik denk dat u mij verkeerd begrepen heeft. Ik beweer namelijk niet dat er een tegenstelling zou zijn tussen waarheid en eenheid, maar juist dat beide niet los van elkaar gezien mogen worden.

    Maar te stellen dat die eenheid en waarheid er in de Kerk eenvoudigweg gewoon zijn, is een iets te simpele en te statische voorstelling van zaken.
    In de praktijk is steeds alles in beweging en gaat het om het vinden van een telkens nieuw evenwicht tussen waarheid en eenheid.

    Daarmee wil ik ook niet zeggen dat omwille van een grotere eenheid afbreuk gedaan zou moeten worden aan de waarheid.
    Eerder is het omgekeerd: om tot waarheid te komen is een grotere eenheid nodig – mensen moeten zich met hun herders en met Christus verbinden om tot de waarheid te komen.

  8. Een keurig artikel waarnaar je verwijst, maar het neemt mijn bedenkingen toch niet weg…

    Want ook dat artikel geeft niet aan waarom het motu proprio per se nodig was… dat de oude misorde de nieuwe in goede zin kan bexc3xafnvloeden, vind ik eerlijk gezegd vrij dubieus: de misorde wordt daarmee gexc3xafnstrumentaliseerd om bepaalde verkeerde toepassingen te “corrigeren”…
    Zo van: omdat de nieuwe misorde regelmatig misbruikt wordt, wordt de oude maar even uit de kast gehaald om de zaak weer in evenwicht te trekken…

    Het is ook alleen vanuit de goede katholieke gewoonte om uitersten te verenigen en in evenwicht te houden, dat ik daar begrip voor kan opbrengen…

    Want waarom kan niet volstaan worden met de huidige, nieuwe misorde waar nodig te hervormen en de ontstane misbruiken aan te pakken, zoals dat, zoals het artikel zegt, totaan het Concilie gebruikelijk was?

    Is deze “rehabilitatie” van de oude misorde niet ook een vorm van een breuk, namelijk met de nieuwe misorde? De nieuwe misorde kan toch ook meer in de lijn met de traditie gebracht worden, zonder dat die oude misorde ook daadwerkelijk gepraktiseerd wordt?

    Dat laatste wekt hoe dan ook de indruk dat het oude beter is dan het nieuwe. Geen elke aanpassing van de nieuwe misorde zal dan ook voldoende kunnen zijn zolang de oude, enigszins kunstmatig, “in leven wordt gehouden”…

  9. ‘Natuurlijk moet de eucharistie zo waardig en plechtig mogelijk gevierd worden, maar dan wel in eenheid verbonden met de gehele Kerk, in dit geval door onder- werping aan de algemeen geldende nieuwe misorde.’

    Ja precies en wat de NOM-vieringen betreft is men fijn veertig jaar aan het freewheelen geweest waarbij men maling had aan wat ‘Rome’ wilde. Men heeft zijn kans gehad en verpest en nu is de tijd gekomen om een eeuwenoude traditie in ere te herstellen waarbij de goedwillende gelovigen verschoond zal blijven van zelfverzonnen creaties die de kwalificatie ‘eucharistieviering’ niet verdienen.

  10. Dat veel voorgangers zich niet aan de regels voor de nieuwe misorde hebben gehouden, is natuurlijk nog geen reden om dan die hele misorde maar naar de prullenbak te verwijzen.

    Ik heb ook nog steeds geen argumenten gehoord voor wat er dan precies tegen een mis is, die wel volgens de regels van de nieuwe misorde gevierd wordt…

    Het willen vervangen van de nieuwe misorde door de oude, zogeheten Tridentijnse ritus is slechts een doorslaan naar het andere uiterste… en dat is nooit een goede methode geweest…

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s