Nationaal monument

Vandaag is het 4 mei en dan vindt traditiegetrouw de nationale dodenherdenking plaats, met als centrale plechtigheid de kranslegging bij het nationaal monument op de Dam in Amsterdam.

Beelden
Wat mij daarbij elke keer weer opvalt, is de wel heel erg katholieke iconografie van dit monument: de beelden aan de zuil hebben een abstracte symbolische betekenis, maar zien er feitelijk gewoon precies zo uit, als wij dat in de katho- lieke traditie gewend zijn:

Moeder
Helemaal bovenaan zien we een vrouwenfiguur met een kind op schoot en een duif schuin boven haar hoofd. Dit stelt "het nieuwe leven vanuit de vrede" voor, maar ziet eruit als Maria met het kind Jezus en de duif als het symbool voor de Heilige Geest.

Zoon
Daaronder bevindt zich een hangende mannenfiguur met wijd uitgestrekte armen, die samen met de drie geketende mannen eronder "de ellende en de pijn van de oorlog" voorstelt. Maar de gelijkenis van deze centrale figuur met Christus aan het kruis en het corpus van een crucifix is onmiskenbaar.

Bewust?
Zowel de "vrede" als de "oorlog" hadden heel goed ook op een andere manier uitgebeeld kunnen worden, door figuren in andere poses bijvoorbeeld. Daarom moet de ontwerper, J.J.P. Oud, ook welhaast bewust de katholieke iconografie hebben overgenomen, hoewel hij toch van liberale huize was…

Gebaar?
Dat zou gezien kunnen worden als een gebaar richting de zo lang gediscrimi- neerde Nederlandse katholieken, die er dan Maria en Christus in kunnen zien, terwijl niet-katholieken er de bedoelde oorlog en vrede in kunnen zien.

Vraagteken
Dat zou mooi zijn, maar ik kan het me gezien het toendertijd (1956) nog zeer protestantse karakter van Nederland, nauwelijks voorstellen en ik blijf het daarom verbazend vinden dat men aan een zo belangrijk monument zulke ‘katholieke’ beelden heeft aangebracht…
Of zou het gewoon een gebrek aan protestantse (ver)beeldingskracht zijn, dat ze hun toevlucht hebben genomen tot katholieke beelden..?

(zie ook: Het nationaal monument op de dam)

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s