Canonieke graden

Op 7 december j.l. kwam onverwacht het bericht dat de theologische faculteit van de Radboud Universiteit in Nijmegen van het Vaticaan geen wetenschappelijke canonieke graden meer mag verlenen.
Dit omdat de faculteit in gebreke zou zijn gebleven om haar statuten aan de be- treffende kerkelijke richtlijnen aan te passen (zie als reactie hierop een brief van de decaan van de theologische faculteit).
Hoewel dit bericht overal te lezen was, is er nergens bij vermeld wat deze cano- nieke graden nu precies zijn of inhouden. Dat zal ik daarom in deze log doen.

Titels
Net zoals Nederlandse universiteiten de titels van bachelor (in plaats van de vroegere propedeuse), master (vroeger doctorandus of meester), doctor en professor verlenen, zo zijn er ook kerkelijke wetenschappelijke titels. Deze zijn, van laag naar hoog: baccalaureaat, licentiaat, doctor, magister en professor.

Deze kerkelijke of canonieke graden worden nader per wetenschapsgebied gepreciseerd en luiden dan, met bijbehorende afkortingen, als volgt:

Rechten:
Baccalaureaat in het canoniek recht (Lat.: Juris Canonici Baccalaureus – JCB)
Licentiaat in het canonieke recht (Juris Canonici Licentiatus – JCL)
Doctor in het canonieke recht (Juris Canonici Doctor – JCD)

Filosofie:
Doctor in de filosofie: (Lat.: Philosophiae Doctor – PhD)

Theologie:
Baccalaureaat in de hl. theologie (Lat.: Sacrae Theologiae Baccalaureus – STB)
Licentiaat in de heilige theologie (Sacrae Theologiae Licentiatus – STL)
Doctor in de heilige theologie (Sacrae Theologiae Doctor – STD)
Magister in de heilige theologie (Sacrae Theologiae Magister – STM)
Professor in de heilige theologie (Sacrae Theologiae Professor – STP)

Verouderde graden:
Baccalaureaat in beide rechten (Lat.: Juris Utriusque Baccalaureus – JUB)
Licentiaat in beide rechten (Juris Utriusque Licentiatus – JUL)
Doctor in beide (canoniek en civiel) rechten (Juris Utriusque Doctor – JUD)
…en:
Licentiaat in de Heilige Schrift (Lat.: Licentiatus Sacrae Scripturae – LSS)
Doctor in de Heilige Schrift (Doctor Sacrae Scripturae – DSS)
Doctor in de Goddelijkheid (Divinitatis Doctor – DD)

—————————-

Baccalaureaat
De theologische baccalaureaatsstudie duurt 5 jaar, of 3 jaar indien de student reeds 2 jaar een filosofische studie heeft gevolgd. Het baccalaureaat wordt, ondanks de lange duur, gelijkgesteld met de Nederlandse mastertitel.

Licentiaat
Wie voor het baccalaureaat geslaagd is kan doorgaan met het licentiaat dat 2 jaar duurt en afgesloten wordt met het schrijven, verdedigen en publiceren van een theologische verhandeling. Het licentiaat komt overeen met de Nederlandse mastertitel.
Het licentiaat in de theologie (STL) is vereist om theologie te mogen doceren aan een seminarie, hoewel vele docenten doorgaans doctor in de theologie (STD) zijn. Ook voor de benoeming tot vicaris-generaal of (hulp)bisschop is een licenti- aat in de theologie wenselijk.
Het licentiaat in het canoniek recht (JCL) is vereist om benoemd te kunnen word- en als lid van een diocesane kerkelijke rechtbank.

Doctor
Heeft men het licentiaat behaald, dan kan men door het schrijven, verdedigen en publiceren van een theologisch proefschrift de graad van doctor behalen. Deze kerkelijke graad komt overeen met de Nederlandse doctorstitel.
Het doctoraat in de theologie (STD) is vereist om les te mogen geven aan een katholieke universiteit of faculteit.
Het doctoraat in het canoniek recht (JCD) zal vereist zijn voor de leden van de tribunalen (gerechtshoven) van de Romeinse Curie.

Magister
Wie eenmaal de graad van doctor heeft verworven kan tenslotte door het schrij- ven, verdedigen en publiceren van een magistraal proefschrift de graad van magister verwerven. Deze graad kent geen vergelijkbare Nederlandse titel.
Van de weinige Nederlanders die deze hoge graad verworven hebben, noem ik hier:
– prof.mag.dr. E.C.F.A. Schillebeeckx (hoogleraar theologie)
– mag.dr. J. Hermans (secretaris van de Nationale Raad voor de Liturgie en docent aan de seminaries van de bisdommen Roermond en Haarlem)
– prof.mag.dr. L.J. Elders (hoogleraar filosofie en theologie)

Professor
De graad of titel van professor wordt verleend aan hen die als hoogleraar benoemd worden op een kerkelijke of door de Kerk erkende universiteit of faculteit. Dit is overeenkomstig het gebruik aan de Nederlandse universiteiten.

Verlening
De meest voorkomende kerkelijke graden of titels zijn het baccalaureaat (STB), het licentiaat (STL) en het doctoraat (STD) in de theologie. Zo verleende de Rad- boud Universiteit het baccalaureaat en het licentiaat, zij het zeer zelden en dan nog alleen aan priesters of priesterstudenten.
De Katholieke Universiteit Leuven mag bovendien ook nog de graden van doctor en magister verlenen (zie daarover Canoniekrechtelijke Graden).
Het baccalaureaat in de theologie mag ook verleend worden door de seminaries van de bisdommen Roermond (Rolduc) en Haarlem (het Willibrordhuis), die door Rome alszodanig erkend zijn.

Erkenning
De kerkelijke titels of graden mogen verleend worden door kerkelijke universiteiten en seminaries, alsmede door openbare universiteiten of faculteiten die daartoe bevoegd zijn op grond van een erkenning door de Congregatie voor de Katholieke Opvoeding. Om voor zo’n erkenning in aanmerking te komen moet de betreffende instelling voldoen aan de vereisten zoals die zijn vermeld in de apostolische constitutie Sapientia Christiana uit 1979.

Advertenties

One thought on “Canonieke graden

  1. Op 22 januari j.l vond de officixc3xable opening plaats van de nieuwe Faculteit Katholieke Theologie (FKT), die formeel onderdeel is van de Universiteit van Tilburg (UvT).
    Deze nieuwe faculteit is de opvolger van de Katholieke Theologische Universiteit Utrecht (KTUU) en van de theologische opleidingen aan de universiteiten van Nijmegen en Tilburg, voorzover die erkend werden als kerkelijke ambtsopleiding.

    De nieuwe FKT is door het Vaticaan erkend en mag op grond daarvan de canonieke graden van baccalaureaat, licentiaat en doctor in de theologie verlenen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s