Simonis en Heidegger

Vandaag is de aartsbisschop van Utrecht, Adrianus kardinaal Simonis, 75 jaar geworden. Dat is een hartelijke felicitatie waard. Maar tevens is het ook de leeftijd waarop bisschoppen hun ontslag aan de Paus dienen aan te bieden en dat heeft kardinaal Simonis dan ook reeds gedaan. In afwachting van de benoeming van zijn opvolger zal hij naar verwachting nog wel een ruim jaar in zijn ambt blijven.

Interview
Ter gelegenheid van deze verjaardaag heeft de kardinaal een kort radio-interview gegeven aan de KRO. Wat me daarbij opviel was dat hij zei dat het leven volgens Heidegger een sein zum Tode is, wat hijzelf echter niet als een ondergang, maar als een wedergeboorte ziet.

Heidegger
Het is opmerkelijk dat een eminent kerkleider als Simonis de naam van de Duitse filosoof Martin Heidegger (1889-1976) noemt. Dit niet zozeer omdat Heidegger omstreden is vanwege een korte inzet voor de Duitse Nazibeweging, maar vooral omdat hij een nogal moeilijke relatie met het Katholicisme heeft. Sommige behoudende katholieken zien Heideggers kritiek op de katholieke theologie als een aanval die veel kwaad heeft gedaan en onder meer antikatholieke denkers als Jean Paul Sartre gexc3xafnspireerd zou hebben.

Invloed
Heidegger was van goed katholieke huize (zijn vader was koster en hijzelf is mis- dienaar geweest en heeft o.a. theologie gestudeerd), maar heeft op een gegeven moment met de Kerk gebroken. Desondanks zijn velen van mening dat er in zijn werk veel katholieke invloeden te vinden zijn.
Hij had kritiek op de manier waarop de klassieke theologie God en het bovenna- tuurlijke als al te tastbaar voorstelde en zag dat in de lijn waarin volgens hem al sinds de Grieken de wereld en bovenwereld worden gezien als iets dat volledig te doorgronden en te beheersen valt.
Helemaal teruggaand tot de oudste Griekse denkers wil Heidegger aantonen dat dat een verkeerde insteek is, waardoor we onder meer het zicht op het "Zijn" zijn kwijtgeraakt.
Hieruit ontwikkelt Heidegger inzichten die een fundamenteel ander zicht op de werkelijkheid geven dan we in de afgelopen 2000 jaar gewend waren. Dit maakt hem tot xc3xa9xc3xa9n van de grootste westerse filosofen, wiens invloed op de filosofie en daarmee op alle terreinen van ons bestaan nauwelijks te overschatten valt.

Belangrijk
Ondanks de kritiek op de katholieke theologie zijn de inzichten van Heidegger ook voor de Kerk zeer waardevol. Niet alleen omdat zijn kritiek aanzet tot dieper nadenken, maar vooral ook omdat hij op een fundamentele manier afrekent met de objectivistische zienswijze waarmee het Verlichtingsdenken heeft geprobeert met geloof en Kerk onderuit te halen.
Daarmee biedt het denken van Heidegger een solide basis om ook vanuit gelovig standpunt de discussie met tegenstanders aan te gaan. Helaas is zijn denken tamelijk ingewikkeld en mede daarom bij slechts weinigen bekend, maar daarom is het wel verheugend om gehoord te hebben dat Heidegger tenminste bij iemand als Simonis bekend is.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s