CDA of ChristenUnie I

Volgende week zijn de Tweede-Kamerverkiezingen en doet zich ook voor katho- lieken weer de vraag voor op welke partij of eventuele voorkeurskandidaat ge- stemd zal gaan worden.

Partijen
Sinds de Katholieke VolksPartij (KVP) in 1980 samen met de gereformeerde ARP en hervormde CHU in het CDA opging is er geen zuiver katholieke partij meer.
Weliswaar heeft in 1998 nog de Katholieke Politieke Partij (KPP) van Olaf baron van Boetzelaer aan de verkiezingen meegedaan, maar wist daarbij geen enkele zetel te behalen, iets wat de conservatieve Rooms-Katholieke Partij Nederland (RKPN) van Klaas Beuker in 1972 nog wel lukte.
Tegenwoordig komt voor katholieken, naast het gemengd protestants-katholieke CDA, ook de protestants-christelijke ChristenUnie in aanmerking (zie hiervoor ook www.cda-of-christenunie.nl). Daar- naast is er op christelijke grondslag nog de gereformeerde SGP. Alle overige politieke partijen hebben geen specifiek christe- lijke uitgangspunten of achtergrond.

Alternatief?
Omdat de vroegere KVP is opgegaan in het CDA is deze laatste partij voor katholieke kiezers traditioneel de eerste keuze. Maar doordat het CDA als regeringspartij compromissen heeft gesloten op punten zoals euthanasie en abortus en de laatste jaren een tamelijk rechts-liberaal beleid lijkt te voeren, haken steeds meer behoudende katholieken af. Zij zien de christelijke waarden en normen beter vertegenwoordigd door de ChristenUnie.
Dat deze protestantse partij een aanvaardbaar alternatief voor het CDA kan zijn, is in de aanloop naar de komende verkiezingen  onder meer aangegeven door zowel hulpbisschop De Korte van Utrecht als hulpbisschop De Jong van Roer- mond.

Opportunistisch?
Het is echter nog maar de vraag of de CU wel zo’n acceptabele keuze is. Het is en blijft immers een protestantse partij. Met het oog op verhoging van het aantal kamerzetels is het begrijpelijk dat ze ook op katholieke stemmers hopen en dat ze die ook als lid toelaten. Maar dat laatste vereist wel dat je dan instemt met de partijstatuten, waarin o.a. staat dat de ChristenUnie zich baseert op de Bijbel en de zgn. "Drie Formulieren van Enigheid", die sinds 1618/19 de grondslag van het Nederlandse protestantisme en daarmee behoorlijk anti-katholiek zijn (zie ook het interview met Jos Hessels in het Katholiek Nieuwsblad en een artikel op de website van de ChristenUnie).
Nu zal men zeggen dat die anti-katholieke teksten tegenwoordig niet meer zo’n grote rol spelen, maar vooralsnog gaat de CU daarbij niet zover dat ze dat ook expliciet in haar statuten vastlegt.
En tenslotte mogen er wel steeds meer katholieken op de ChristenUnie stemmen en er misschien ook wel lid van worden, maar op de kieslijst voor de komende verkiezingen staat in elk geval nog geen enkele katholiek. Daarvoor zou het, alsdus campagneleider Van Rhee, nog te vroeg zijn, omdat de CU een overwegend reformatorische partij is: "We zijn een overwe- gend reformatorische partij en een katholiek op de kieslijst zou voor veel spanning zorgen".

Principieel?
Een belangrijk verschil tussen het CDA en de CU is natuurlijk dat het CDA groot genoeg is voor regeringsdeelname en de CU niet (behoudens als eventuele derde partij om een meerderheid vol te maken). Dat betekent dat het CDA haar principes in de wetgeving tot uitdrukking kan laten komen, maar tegelijk daarbij compromissen zal moeten sluiten omdat in Nederland altijd sprake is van coalitieregeringen van meerdere partijen.
Doordat de CU tot nog toe nooit aan regeringscoalities heeft kunnen deelnemen heeft deze partij enerzijds nooit iets van haar standpunten kunnen verwezenlijken, maar heeft ze anderzijds ook nooit compromissen hoeven te sluiten. Daardoor is de principixc3xable standvastigheid van de CU, maar ook van andere vergelijkbare kleine partijen, meer schijn dan werkelijkheid: het is immers nooit op de proef gesteld, dus dan is het gemakkelijk om aan hoge idealen vast te houden.

Compromissen
Nu is er met het hooghouden van (christelijke) idealen niets mis, maar de vraag is of dat door middel van zulke kleine politieke partijen moet gebeuren.
Ik ben van mening dat dat een onjuiste vermenging van religie en politiek is. Niet omdat er geen politiek vanuit religieuze overtuiging gevoerd zou mogen worden, integendeel, maar omdat het niet zozeer de taak van de politiek is om te getui- gen, maar om het land te besturen en wetten te maken. Het zou mooi zijn als dat gebeurt op basis van christelijke of katholieke principes, maar in een land met vele andersdenkenden is het nu eenmaal onvermijdelijk dat er compromissen gesloten moeten worden.

Onderscheid
Daardoor zullen bepaalde wetten niet volledig in overeenstemming kunnen zijn met de leer van de Kerk, maar dat is (onder bepaalde voorwoorden) voor katho- lieken geen onoverkomelijke ramp. Wij kunnen ons namelijk altijd kunnen vast- houden aan de regels van de Kerk enons gelukkig prijzen dat die onafhankelijk zijn van wereldlijke wisselvalligheden.
Vanuit een katholieke visie kunnen (en moeten) we dus een onderscheid maken tussen enerzijds de onafhankelijke en universele morele regels van de Kerk en anderzijds de door de nationale politieke omstandigheden en compromissen bepaalde wettelijke regels van de staat.
Door dat onderscheid zijn voor katholieken principixc3xable partijtjes eigenlijk zo goed als overbodig, want hun signaal- en gewetensfunctie wordt immers al door het kerkelijke leergezag vervuld. Bovendien maakt dit onderscheid duidelijk dat de politiek ook niet de juiste plaats is voor ideologisch fundamentalisme, in elk geval niet vanuit katholiek standpunt.

Protestanten
Voor protestanten ligt dat anders: zij kennen immers geen centraal of nationaal leergezag. Voor hen geldt alleen het door de Bijbel gexc3xafnspireerde individuele geweten als enige en laatste norm. En omdat zich vele losse en verschillend denkende individuen niet erg goed lenen om de politiek "bij de les" te houden, hebben zij daar wel principixc3xable protestantse partijen voor nodig.
Dat houdt ook verband met het feit dat het protestantisme traditioneel grote moeite heeft met het maken van een onderscheid tussen (wettelijke) regel en (alledaagse) praktijk, tussen leer en leven. Katholieken kunnen aan de regel en aan de praktijk elk een eigen functie toekennen, wat o.m. tot uitdrukking komt in het genoemde onderscheid tussen de leer van de Kerk en de compromissen van de politiek.
Voor protestanten geldt echter dat de regels en de praktijk zoveel mogelijk met elkaar in overeenstemming moeten zijn en daarom willen zij liever niet weten van een verschil tussen politieke compromissen en leerstellige standvastigheid. Meer vrijzinnige protestanten zullen de regels aangepast willen zien aan de praktijk, meer behoudende de praktijk aan de regels.

Leergezag
Voor katholieken is het dus nergens voor nodig om op een partij als de Christen- Unie te stemmen. Een stem op de ChristenUnie heet vaak een principixc3xable stem te zijn, maar is eigenlijk gewoon een weggegooide stem en daarmee een zinloze daad. Voor ons essentixc3xable normen en waarden wo
rden immers al door het kerke- lijke leergezag uitgesproken, dus daarvoor hebben we geen splinterpartij nodig, die nota bene voortkomt uit het protestantse gebrek aan zulk een onafhankelijke morele autoriteit!
Wie desondanks op de ChristenUnie stemt, miskent daarmee dus eigenlijk de maatschappelijke functie van het katholieke leergezag. En wanneer leden van het episcopaat laten blijken dat deze partij een acceptabel alternatief is, dan geven zij daarmee welhaast te kennen dat zij hun eigen verkondigingstaak liever aan een protestantse splinterpartij overlaten…

Conclusie
Katholieken die geen afbreuk willen doen aan het maatschappelijk belang van het kerkelijke leergezag, die inzien dat het landsbestuur geen verlengstuk van de Kerk (meer) is en die ook niet  weglopen voor het feit dat er ineen land als Neder- land nu eenmaal compromissen met andersdenkendengesloten moeten worden,  kunnen dus zonder meer op het CDA stemmen.
Dat is ook de enige partij ook waarin katholieken voluit vertegenwoordigd zijn en waarvan vele politici, tussen het kerkelijke leergezag enerzijds en een pluriforme samenleving anderzijds, naar eer en geweten proberen niet alleen in theorie, maar ook in praktijk er het beste van te maken!

(zie verder de log CDA of ChristenUnie II)

Advertenties

One thought on “CDA of ChristenUnie I

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s