Simonis en Heidegger

Vandaag is de aartsbisschop van Utrecht, Adrianus kardinaal Simonis, 75 jaar geworden. Dat is een hartelijke felicitatie waard. Maar tevens is het ook de leeftijd waarop bisschoppen hun ontslag aan de Paus dienen aan te bieden en dat heeft kardinaal Simonis dan ook reeds gedaan. In afwachting van de benoeming van zijn opvolger zal hij naar verwachting nog wel een ruim jaar in zijn ambt blijven.

Interview
Ter gelegenheid van deze verjaardaag heeft de kardinaal een kort radio-interview gegeven aan de KRO. Wat me daarbij opviel was dat hij zei dat het leven volgens Heidegger een sein zum Tode is, wat hijzelf echter niet als een ondergang, maar als een wedergeboorte ziet.

Heidegger
Het is opmerkelijk dat een eminent kerkleider als Simonis de naam van de Duitse filosoof Martin Heidegger (1889-1976) noemt. Dit niet zozeer omdat Heidegger omstreden is vanwege een korte inzet voor de Duitse Nazibeweging, maar vooral omdat hij een nogal moeilijke relatie met het Katholicisme heeft. Sommige behoudende katholieken zien Heideggers kritiek op de katholieke theologie als een aanval die veel kwaad heeft gedaan en onder meer antikatholieke denkers als Jean Paul Sartre gexc3xafnspireerd zou hebben.

Invloed
Heidegger was van goed katholieke huize (zijn vader was koster en hijzelf is mis- dienaar geweest en heeft o.a. theologie gestudeerd), maar heeft op een gegeven moment met de Kerk gebroken. Desondanks zijn velen van mening dat er in zijn werk veel katholieke invloeden te vinden zijn.
Hij had kritiek op de manier waarop de klassieke theologie God en het bovenna- tuurlijke als al te tastbaar voorstelde en zag dat in de lijn waarin volgens hem al sinds de Grieken de wereld en bovenwereld worden gezien als iets dat volledig te doorgronden en te beheersen valt.
Helemaal teruggaand tot de oudste Griekse denkers wil Heidegger aantonen dat dat een verkeerde insteek is, waardoor we onder meer het zicht op het "Zijn" zijn kwijtgeraakt.
Hieruit ontwikkelt Heidegger inzichten die een fundamenteel ander zicht op de werkelijkheid geven dan we in de afgelopen 2000 jaar gewend waren. Dit maakt hem tot xc3xa9xc3xa9n van de grootste westerse filosofen, wiens invloed op de filosofie en daarmee op alle terreinen van ons bestaan nauwelijks te overschatten valt.

Belangrijk
Ondanks de kritiek op de katholieke theologie zijn de inzichten van Heidegger ook voor de Kerk zeer waardevol. Niet alleen omdat zijn kritiek aanzet tot dieper nadenken, maar vooral ook omdat hij op een fundamentele manier afrekent met de objectivistische zienswijze waarmee het Verlichtingsdenken heeft geprobeert met geloof en Kerk onderuit te halen.
Daarmee biedt het denken van Heidegger een solide basis om ook vanuit gelovig standpunt de discussie met tegenstanders aan te gaan. Helaas is zijn denken tamelijk ingewikkeld en mede daarom bij slechts weinigen bekend, maar daarom is het wel verheugend om gehoord te hebben dat Heidegger tenminste bij iemand als Simonis bekend is.

Dansend aanbidden

Op diverse plaatsen op internet kwam ik het volgende filmpje tegen van een eucharistische aanbidding op een congres van diverse katholieke charismatische vernieuwingsbewegingen in Cachoeira Paulista in Brazilixc3xab:

Van dergelijke uitbundige geloofsuitingen als op het filmpje te zien zijn, staan wij nuchtere Nederlanders wel even raar te kijken. Het doet in onze ogen ook tame- lijk heidens aan, zo dansend rond een altaar. Sommigen zullen praktijken als deze dan ook verwerpen als zijnde niet eerbiedig en waardig genoeg.
Maar we kunnen we ons ook afvragen of deze Zuid-Amerikaanse manier van geloof beleven nou inderdaad verkeerd is. Waarom aanbidding per se alleen in doodse stilte en in roerloze houding zou moeten plaatsvinden? Waarom de nadruk zo op het innerlijk zou moeten liggen, daar waar de mens toch ook lichaam is?

Evenwicht
Natuurlijk, alleen lichamelijke, uiterlijke uitingen kunnen hol en leeg worden, kunnen tot bijgeloof vervallen. Maar geldt dat niet ook voor louter innerlijke belevingen? Kunnen die niet net zo goed in de meeste vreemde kronkelingen ontaarden…?
Het Katholicisme kiest daarom traditioneel voor het zoeken naar een juist evenwicht tussen (individuele) innerlijke en (gemeenschappelijke) uiterlijke geloofsbeleving, zodat beide aspecten elkaar in evenwicht kunnen houden.

Ruimte
Daarmee wordt tevens ruimte geboden voor de verscheidenheid die er nu eenmaal bestaat in de geloofsbeleving van mensen. Ieder mens gelooft immers op zijn of haar eigen wijze, de xc3xa9xc3xa9n meer innerlijk, de ander meer uiterlijk.
En zoals dat voor individuen geldt, geldt dat ook voor volkeren, het ene volk beleeft zijn geloof soberder dan het andere volk, in de ene cultuur zijn uiterlijk- heden belangrijker dan in de andere.

Dus hoe oneerbiedig zo’n dansende aanbidding ook moge overkomen, we moeten oppassen dat we daarin geen splinter in andermans oog zien, terwijl we een balk in ons eigen oog hebben…

Stem katholiek!

Morgen zijn de Tweede-Kamerverkiezingen en voor alle katholieken (en alle anderen) die nog steeds niet weten waarop ze moeten stemmen, geef ik hierbij het advies: stem katholiek!

Voorkeur
Nu is er tegenwoordig wel geen zuiver katholieke partij meer, maar in het CDA zijn katholieken nog steeds goed vertegenwoordigd. Wie daarom een katholieke stem wil uitbrengen kan daarom het beste een voorkeursstem uitbrengen op een katholieke kandidaat van deze partij.

Enkele bekende en minder bekende katholieken op de CDA-lijst zijn bijvoorbeeld:

nr. 2: Maxime Verhagen

nr. 3: Maria van der Hoeven

nr. 35: Jos Hessels (zie zijn homepage www.jos-hessels.nl en een interview in het Katholiek Nieuwsblad)

nr. 53: Hein Pieper (zie interview in het Katholiek Nieuwsblad)

Standpunten
Hoe meer katholieken op het CDA stemmen, hoe meer recht dat ons geeft om ook onze standpunten in het beleid van deze partij terug te zien. Dat kan door lid te worden van het CDA om zo intern de katholieke stem te laten horen en het katholieke element in de partij te versterken, maar het kan bijvoorbeeld ook door de kandidaat waarop je hebt gestemd per brief of e-mail kenbaar te maken wat je aanspreekt of waarvoor je meer aandacht zou willen.
Hoe meer katholieken lid van het CDA worden/blijven en/of het CDA aanspreken, hoe meer gewicht ook de stem van het kerkelijke leergezag krijgt. Als de partij merkt dat er een zelfbewuste katholieke achterban is, dan zal ze daar ook naar moeten luisteren en kan ze ook minder makkelijk heen om wat de bisschoppen te zeggen hebben.
Natuurlijk kan de dreiging op een andere partij te gaan stemmen ook druk op het CDA uitoefenen, maar wanneer dat gebeurt is het eigenlijk al te laat. Dus om het zover niet te laten komen, danwel om daarvan terug te keren, is het goed om te proberen het CDA positief aan te spreken en niet "met de voeten" te stemmen.

Stemadvies
Misschien zullen sommigen een expliciet stemadvies niet gepast vinden omdat ze het een persoonlijke zaak vinden, een kwestie van wat het eigen geweten zegt. Ook de bisschoppen spreken zich tegenwoordig immers niet meer expli- ciet voor deze of gene partij uit, maar beperken zich tot opmerkingen over bepaalde maatschappelijke onderwerpen. Dat is al zo sinds het tamelijk contraproductief gebleken Bisschoppelijk Mandement van 1954, waarin de bisschoppen voor het laatst een duidelijk stemadvies gaven.
Hoewel een bisschoppelijk stemadvies tegenwoordig waarschijnlijk ook nog tamelijk contraproductief zou uitpakken, meen ik toch dat daar op zich niets tegen is. De taak van het kerkelijke leergezag is immers het ‘adviseren’ van de gelovigen. Op het terrein van bijvoorbeeld de seksuele moraal zijn die adviezen soms behoorlijk concreet en vergaand, dus waarom dan niet ook meer concrete adviezen geven als het gaat om de politiek?
Wanneer de bisschoppen geen duidelijke richting aangeven en het stemmen aan ieders individuele geweten overlaten, dan moeten ze ook niet vreemd staan te kijken als er partijen aan de macht komen die wetgeving maakt die lijnrecht tegenover de leer van de Kerk staat…

Bexc3xafnvloeding
De Kerk richt zich in eerste instantie tot haar gelovigen, maar daarnaast ziet zij het ook als haar taak om publieke moraal voor alle mensen te verkondigen. De individuele moraalopvattingen van mensen zijn immers niet alleen in het klein, maar ook in het groot erg belangrijk (het verbeteren van de wereld begint immers bij jezelf).
Tegenwoordig luisteren mensen echter steeds minder naar de stem van de Kerk, waardoor ze meer bexc3xafnvloed worden door de politieke en maatschappelijke om- standigheden. Welke partijen de regering vormen is dus ook voor individuele morele opvattingen van groot belang. Denk daarbij aan wat onder "Paars" allemaal mogelijk gemaakt is.
Daarom is het dus van groot belang dat vanuit de Kerk duidelijk wordt aangegeven op welke partij(en) katholieken het beste kunnen stemmen. Zie voor welke keuze daarbij het meest bij het Katholicisme past de eerdere logs CDA of Christen- Unie I en CDA of ChristenUnie II.

CDA of ChristenUnie II

In de vorige log werd beschreven dat katholieken er niets mee opschieten om in plaats van op het CDA op de ChristenUnie  te stemmen. Dat werd onderbouwd met voornamelijk formele (organisatorische) argumenten. In deze log zal nu worden gekeken naar meer inhoudelijke verschillen tussen beide partijen.

Grondbeginselen
Het CDA baseert haar beleid op vier zogeheten grondtonen, te weten: solidariteit, gerechtigheid, gespreide verantwoordelijkheid en rentmeesterschap. Dit zijn waarden die zijn afgeleid uit de Bijbel, vanuit het inzicht dat de Bijbel zelf geen direct toepasbare richtlijnen voor politiek handelen biedt.
De ChristenUnie gaat uit van de Drie Formulieren van Enigheid, die bestaan uit de Heidelbergse Catechismus uit 1563, de Nederlandse geloofsbelijdenis uit 1561 en de Dordtse Leerregels, zoals opgesteld door de Synode van Dordrecht in 1618 en 1619.
De beginselen van het CDA zijn meer algemene ethische waarden en bieden daardoor ruimte voor verschillende intrepretaties en uitwerkingen en daarmee ook voor compromissen. Dit is in lijn met de katholieke benadering, die niet louter uitgaat van de Bijbel, maar zich ook baseert op het verstand, wat resulteert in de zogeheten natuurwet. Als product van het verstand geldt de natuurwet voor alle mensen  en biedt daarmee een basis om ook met niet-gelovige mensen tot overeenstemming te komen.
De grondslag van de ChristenUnie bevat veel conretere bijbelse normen die soms maar weinig ruimte voor afwijkingen laten. Dat is in lijn met de protestantse nadruk op zuiverheid, die zo min mogelijk afwijkingen van de leer en de regel duldt. Daarom is het voor behoudende protestanten doorgaans moeilijker om zaken te doen met mensen voor wie de bijbel geen bijzondere gezaghebbende betekenis heeft.

Links-rechts
Een meer concreet verschil tussen CDA en ChristenUnie is dat deze laatste partij wat sociale onderwerpen betreft tegenwoordig een stuk ‘linkser’ is dan het CDA, dat de laatste jaren een tamelijk rechts-liberaal beleid lijkt te voeren. Wat het CDA betreft zijn daarvoor meerdere oorzaken:
– Als eerste kan dat beleid samenhangen met een overwicht van de protestantse ‘bloedgroep’ binnen die partij. Met de huidige koers staat het CDA namelijk meer in lijn met de vroegere (gereformeerde) ARP, dat vooral een partij was voor de middenklasse. De oude (katholieke) KVP was meer een brede volkspartij en voerde dienovereenkomstig een socialer beleid, dan haar meer elitaire protest- antse tegenhangers (aldus ook PvdA-leider Wouter Bos tijdens de verkiezings- campagne. Zie hierover een artikel van Jan Dirk Snel in het Nederlands Dagblad).
– Een andere oorzaak ligt mogelijk bij CDA-leider en premier Jan Peter Balken- ende, die vaak als vrij kleurloos wordt afgeschilderd, maar waarschijnlijk een krachtiger visie heeft dan zo op het eerste gezicht naar voren komt. Zo zou hij bezig zijn de verzorgingsstaat aanmerkelijk in te krimpen, dit vanuit de gedachte dat die de mensen vaak alleen maar heeft weerhouden van het ontplooien van eigen initiatieven en van het nemen van eigen verantwoordelijkheid. Een visie die heel goed aansluit bij die van de VVD (zie hierover een artikel in Vrij Nederland).

Verschuivingen
Zo gezien zou men kunnen zeggen dat de ChristenUnie, met de combinatie van strikte bijbelse normen en een wat ruimhartiger sociaal beleid, min of meer de plaats inneemt die de KVP vroeger had. Dat verklaart dan ook waarom sommige behoudende katholieken zich meer in de CU, dan in het CDA herkennen. Of die tendens zich doorzet en de CU een christelijk-sociale partij voor zowel protest- anten als katholieken gaat worden, zal de toekomst moeten uitwijzen.
Hetzelfde geldt voor de vraag of het CDA verder in de richting van de vroegere ARP zal doorgaan en dus meer een christelijk-liberale partij voor betergesitu- eerde, maar liberaler denkende gelovigen wordt.
Het CDA is reeds een gemengde partij en ook de CU zou dus die richting op kun- nen gaan. Dat zou betekenen dat het (toch al sterk afgesleten) verschil tussen protestantse en katholieke politiek verschuift naar een verschil tussen meer sociale en meer liberale christelijke politiek.

Verbondenheid
xc3x9cberhaupt zullen veel mensen zich afvragen wat nou de verschillen tussen pro- testantse en katholieke politiek zijn, temeer daar zij vaak al nauwelijks meer een verschil in de geloofsbeleving tussen deze beide richtingen zien. Op wat in het algemeen de verschillen tussen protestantse en katholieke politiek (zouden moeten) zijn, zal ik later nog een keer ingaan.
Hier wil ik slechts opmerken dat in het Katholicisme wordt gestreefd naar even- wicht tussen vorm en inhoud, anders gezegd dat eenheid net zo belangrijk is als waarheid. Zoals katholieken religieus in eenheid verbonden blijven rondom de Paus en de bisschoppen, zo willen zij politiek verbonden blijven aan hun partij, eerst de KVP, nu het CDA. Zich daarvan afscheiden omdat men het denkt beter te weten, de waarheid boven de eenheid laten gaan dus, is een protestants principe, dat we allemaal kennen van de ‘repeterende breuk’ die het protestant- isme tot voor kort in zoveel verschillende richtingen, kerken en gemeenschappen heeft verdeeld.

Principieel
Vanuit het katholieke streven naar evenwicht tussen eenheid en waarheid, bete- kent principieel katholieke politiek niet alleen het vasthouden aan de kerkelijke moraalleer (waarheid), maar tegelijk ook het zoeken van consensus over hoe een pluriform land goed bestuurd kan worden (eenheid).
Dit in tegenstelling tot principieel protestantse politiek die wel alleen aan de bij- belse normen vast wil houden en daarom nauwelijks tot compromissen in staat is. Een principieel katholieke stem komt hierdoor dus vanzelf in het midden uit, terwijl een principieel protestantse stem aan de zijlijn blijft.
Het lijkt misschien een paradox, maar een principieel katholieke stem is dus een pragmatische en strategische stem en tegelijk ook een stem die meer recht doet aan de eigenheid van de politiek dan een principieel protestantse stem, die strikt genomen meer in de sfeer van religie thuishoort, net zoals bijv. de principieel liberale stem van D66 in de sfeer van ideologie (dit overeenkomstig de tendens dat kiezers meer en meer voor authentieke en principixc3xable standpunten kiezen, dan voor praktische competentie en deskundigheid).

Alternatieven
Door de katholieke ruimte tussen regel en praktijk, hoeft trouwens ook niet altijd zo’n volledig principieel katholieke stem op het CDA te worden uitgebracht. Afhankelijk van de politieke omstandigheden kan het ook heel goed gewenst zijn dat er wat meer links of wat meer rechts van het midden gestemd wordt, op PvdA of VVD bijvoorbeeld, als men maar in het oog houdt dat volgens de katholieke opvatting de politiek een bestuurlijk circuit is en geen alternatief voor moraal en godsdienst. Dat wil dus zeggen dat men, indien nodig, op alle partijen kan stemmen, zolang die maar geen louter ideologische functie vervullen.

Compromissen
In katholieke opvatting is het sluiten van compromissen dus geoorloofd als zijnde de politieke uitwerking van het streven naar evenwicht tussen waarheid en eenheid. Desondanks hebben veel gelovigen en ook menig kerkleider er vaak moeite mee en wordt soms heftig aanst
oot genomen aan compromissen op het gebied van wetgeving over ethische onderwerpen als abortus, euthanasie, homoseksualiteit en prostitutie.
We moeten echter goed het onderscheid tussen de godsdienst en de politiek in het oog blijven houden: compromissen sluiten ten aanzien van de moraalleer van de Kerk is inderdaad niet de bedoeling, maar juist daardoor, door die standaard hoog te houden, is er op het politieke vlak ruimte om compromissen te sluiten. De waarheid blijft immers bewaard in de leer van de Kerk!
Afgezien van de feitelijke (on)mogelijkheden, is het bovendien maar de vraag of wij met het opleggen van wetgeving volgens de kerkelijke moraalleer wel recht doen aan mensen die er een andere geloofs- en levensovertuiging op nahouden. Net zo min als katholieken onderworpen willen worden aan door athexc3xafsten opgelegde wetgeving, willen andersdenkenden onderworpen worden aan "katholieke wetten".
De enige manier om daar uit te komen is door het sluiten van compromissen waarmee alle betrokken partijen kunnen leven (waarmee nog niet gezegd is dat alle door het CDA gesloten compromissen even goed of gelukkig waren).

CDA of ChristenUnie I

Volgende week zijn de Tweede-Kamerverkiezingen en doet zich ook voor katho- lieken weer de vraag voor op welke partij of eventuele voorkeurskandidaat ge- stemd zal gaan worden.

Partijen
Sinds de Katholieke VolksPartij (KVP) in 1980 samen met de gereformeerde ARP en hervormde CHU in het CDA opging is er geen zuiver katholieke partij meer.
Weliswaar heeft in 1998 nog de Katholieke Politieke Partij (KPP) van Olaf baron van Boetzelaer aan de verkiezingen meegedaan, maar wist daarbij geen enkele zetel te behalen, iets wat de conservatieve Rooms-Katholieke Partij Nederland (RKPN) van Klaas Beuker in 1972 nog wel lukte.
Tegenwoordig komt voor katholieken, naast het gemengd protestants-katholieke CDA, ook de protestants-christelijke ChristenUnie in aanmerking (zie hiervoor ook www.cda-of-christenunie.nl). Daar- naast is er op christelijke grondslag nog de gereformeerde SGP. Alle overige politieke partijen hebben geen specifiek christe- lijke uitgangspunten of achtergrond.

Alternatief?
Omdat de vroegere KVP is opgegaan in het CDA is deze laatste partij voor katholieke kiezers traditioneel de eerste keuze. Maar doordat het CDA als regeringspartij compromissen heeft gesloten op punten zoals euthanasie en abortus en de laatste jaren een tamelijk rechts-liberaal beleid lijkt te voeren, haken steeds meer behoudende katholieken af. Zij zien de christelijke waarden en normen beter vertegenwoordigd door de ChristenUnie.
Dat deze protestantse partij een aanvaardbaar alternatief voor het CDA kan zijn, is in de aanloop naar de komende verkiezingen  onder meer aangegeven door zowel hulpbisschop De Korte van Utrecht als hulpbisschop De Jong van Roer- mond.

Opportunistisch?
Het is echter nog maar de vraag of de CU wel zo’n acceptabele keuze is. Het is en blijft immers een protestantse partij. Met het oog op verhoging van het aantal kamerzetels is het begrijpelijk dat ze ook op katholieke stemmers hopen en dat ze die ook als lid toelaten. Maar dat laatste vereist wel dat je dan instemt met de partijstatuten, waarin o.a. staat dat de ChristenUnie zich baseert op de Bijbel en de zgn. "Drie Formulieren van Enigheid", die sinds 1618/19 de grondslag van het Nederlandse protestantisme en daarmee behoorlijk anti-katholiek zijn (zie ook het interview met Jos Hessels in het Katholiek Nieuwsblad en een artikel op de website van de ChristenUnie).
Nu zal men zeggen dat die anti-katholieke teksten tegenwoordig niet meer zo’n grote rol spelen, maar vooralsnog gaat de CU daarbij niet zover dat ze dat ook expliciet in haar statuten vastlegt.
En tenslotte mogen er wel steeds meer katholieken op de ChristenUnie stemmen en er misschien ook wel lid van worden, maar op de kieslijst voor de komende verkiezingen staat in elk geval nog geen enkele katholiek. Daarvoor zou het, alsdus campagneleider Van Rhee, nog te vroeg zijn, omdat de CU een overwegend reformatorische partij is: "We zijn een overwe- gend reformatorische partij en een katholiek op de kieslijst zou voor veel spanning zorgen".

Principieel?
Een belangrijk verschil tussen het CDA en de CU is natuurlijk dat het CDA groot genoeg is voor regeringsdeelname en de CU niet (behoudens als eventuele derde partij om een meerderheid vol te maken). Dat betekent dat het CDA haar principes in de wetgeving tot uitdrukking kan laten komen, maar tegelijk daarbij compromissen zal moeten sluiten omdat in Nederland altijd sprake is van coalitieregeringen van meerdere partijen.
Doordat de CU tot nog toe nooit aan regeringscoalities heeft kunnen deelnemen heeft deze partij enerzijds nooit iets van haar standpunten kunnen verwezenlijken, maar heeft ze anderzijds ook nooit compromissen hoeven te sluiten. Daardoor is de principixc3xable standvastigheid van de CU, maar ook van andere vergelijkbare kleine partijen, meer schijn dan werkelijkheid: het is immers nooit op de proef gesteld, dus dan is het gemakkelijk om aan hoge idealen vast te houden.

Compromissen
Nu is er met het hooghouden van (christelijke) idealen niets mis, maar de vraag is of dat door middel van zulke kleine politieke partijen moet gebeuren.
Ik ben van mening dat dat een onjuiste vermenging van religie en politiek is. Niet omdat er geen politiek vanuit religieuze overtuiging gevoerd zou mogen worden, integendeel, maar omdat het niet zozeer de taak van de politiek is om te getui- gen, maar om het land te besturen en wetten te maken. Het zou mooi zijn als dat gebeurt op basis van christelijke of katholieke principes, maar in een land met vele andersdenkenden is het nu eenmaal onvermijdelijk dat er compromissen gesloten moeten worden.

Onderscheid
Daardoor zullen bepaalde wetten niet volledig in overeenstemming kunnen zijn met de leer van de Kerk, maar dat is (onder bepaalde voorwoorden) voor katho- lieken geen onoverkomelijke ramp. Wij kunnen ons namelijk altijd kunnen vast- houden aan de regels van de Kerk enons gelukkig prijzen dat die onafhankelijk zijn van wereldlijke wisselvalligheden.
Vanuit een katholieke visie kunnen (en moeten) we dus een onderscheid maken tussen enerzijds de onafhankelijke en universele morele regels van de Kerk en anderzijds de door de nationale politieke omstandigheden en compromissen bepaalde wettelijke regels van de staat.
Door dat onderscheid zijn voor katholieken principixc3xable partijtjes eigenlijk zo goed als overbodig, want hun signaal- en gewetensfunctie wordt immers al door het kerkelijke leergezag vervuld. Bovendien maakt dit onderscheid duidelijk dat de politiek ook niet de juiste plaats is voor ideologisch fundamentalisme, in elk geval niet vanuit katholiek standpunt.

Protestanten
Voor protestanten ligt dat anders: zij kennen immers geen centraal of nationaal leergezag. Voor hen geldt alleen het door de Bijbel gexc3xafnspireerde individuele geweten als enige en laatste norm. En omdat zich vele losse en verschillend denkende individuen niet erg goed lenen om de politiek "bij de les" te houden, hebben zij daar wel principixc3xable protestantse partijen voor nodig.
Dat houdt ook verband met het feit dat het protestantisme traditioneel grote moeite heeft met het maken van een onderscheid tussen (wettelijke) regel en (alledaagse) praktijk, tussen leer en leven. Katholieken kunnen aan de regel en aan de praktijk elk een eigen functie toekennen, wat o.m. tot uitdrukking komt in het genoemde onderscheid tussen de leer van de Kerk en de compromissen van de politiek.
Voor protestanten geldt echter dat de regels en de praktijk zoveel mogelijk met elkaar in overeenstemming moeten zijn en daarom willen zij liever niet weten van een verschil tussen politieke compromissen en leerstellige standvastigheid. Meer vrijzinnige protestanten zullen de regels aangepast willen zien aan de praktijk, meer behoudende de praktijk aan de regels.

Leergezag
Voor katholieken is het dus nergens voor nodig om op een partij als de Christen- Unie te stemmen. Een stem op de ChristenUnie heet vaak een principixc3xable stem te zijn, maar is eigenlijk gewoon een weggegooide stem en daarmee een zinloze daad. Voor ons essentixc3xable normen en waarden wo
rden immers al door het kerke- lijke leergezag uitgesproken, dus daarvoor hebben we geen splinterpartij nodig, die nota bene voortkomt uit het protestantse gebrek aan zulk een onafhankelijke morele autoriteit!
Wie desondanks op de ChristenUnie stemt, miskent daarmee dus eigenlijk de maatschappelijke functie van het katholieke leergezag. En wanneer leden van het episcopaat laten blijken dat deze partij een acceptabel alternatief is, dan geven zij daarmee welhaast te kennen dat zij hun eigen verkondigingstaak liever aan een protestantse splinterpartij overlaten…

Conclusie
Katholieken die geen afbreuk willen doen aan het maatschappelijk belang van het kerkelijke leergezag, die inzien dat het landsbestuur geen verlengstuk van de Kerk (meer) is en die ook niet  weglopen voor het feit dat er ineen land als Neder- land nu eenmaal compromissen met andersdenkendengesloten moeten worden,  kunnen dus zonder meer op het CDA stemmen.
Dat is ook de enige partij ook waarin katholieken voluit vertegenwoordigd zijn en waarvan vele politici, tussen het kerkelijke leergezag enerzijds en een pluriforme samenleving anderzijds, naar eer en geweten proberen niet alleen in theorie, maar ook in praktijk er het beste van te maken!

(zie verder de log CDA of ChristenUnie II)

Ten hemel schreiend

“Ten hemel schreiend” – dat zeggen we als iets vreselijk erg is, als het eigenlijk niet erger kan. Deze zegswijze stamt uit de Bijbel waarin op diverse plaatsen sprake is van zonden die ten hemel schreien (zie KKK, nr. 1867). In concreto gaat het daarbij om:

1. het bloed van Abel (Gen. 4,10):
En Hij zei: Wat hebt u gedaan? Hoor, het bloed van uw broer roept uit de grond naar Mij!
– Moord en meer in het bijzonder broedermoord.

2. de zonde van de Sodomieten (Gen. 18,20 en 19,13):
Daarom zei de heer: Luid stijgt de roep om wraak uit Sodom en Gomorra op! Uitermate zwaar is hun zonde!
– Homoseksuele handelingen.

3. de klacht van het verdrukte volk in Egypte (Ex. 3,7-10):
De heer sprak: Ik heb de ellende van mijn volk in Egypte gezien, de jammerklachten over hun onderdrukkers gehoord; Ik ken hun lijden. Ik ben afgedaald om hen te bevrijden uit de macht van Egypte, om hen weg te leiden uit dit land, naar een land dat goed en ruim is, een land dat overvloeit van melk en honing, het gebied van de Kanaxe4nieten, Hethieten, Amorieten, Perizzieten, Chiwwieten en Jebusieten. De roep van de Israëlieten is nu tot Mij doorgedrongen en Ik heb ook gezien hoe de Egyptenaren hen onderdrukken. Ga er dus heen, Ik zend u naar de farao. U moet mijn volk, de Israëlieten, uit Egypte leiden.
– Het onderdrukken van volkeren.

4. de klacht van de vreemdeling, de weduwe en de wees (Ex. 22,20-22):
U mag een vreemdeling niet slecht behandelen en hem het leven niet moeilijk maken, want u hebt zelf als vreemdeling in Egypte gewoond. Weduwen en wezen moet u geen onrecht aandoen. Als u hun tekort doet en hun klagen tot Mij opstijgt, dan zal Ik gehoor geven aan hun klagen.
– Onrecht tegen vreemdelingen, weduwen en wezen.

5. het onrecht tegenover de dagloner (Deut. 24,14-15):
Van een arme en behoeftige dagloner, een volksgenoot of een vreemdeling die in uw stad of in uw land woont, mag u het loon niet inhouden. Iedere dag moet u hem voor zonsondergang zijn loon uitbetalen, want hij is arm en ziet er verlangend naar uit. Anders roept hij de heer aan tegen u en rust er schuld op u.
– Het niet voorzien in de levensbehoeften van armen.

Selectief
Het is goed om deze ten hemel schreiende zonden eens op een rijtje te zetten, want vaak wordt de uitdrukking “ten hemel schreiend” nogal selectief gebruikt, dat wil zeggen noemt men slechts 1 bepaald iets ten hemel schreiend, zonder daarbij ook de andere zonden te noemen.
Zo noemen sommigen homoseksualiteit, anderen moord en weer anderen onrecht tegen vreemdelingen ten hemel schreiend, daarmee de indruk wekkend dat alleen dat ene genoemde het allerallerergste is…
Maar hoe effectief het ook moge zijn om het zo uit te drukken, het is maar één kant van de zaak, een halve waarheid: onrecht tegen vreemdelingen, moord en homoseksualiteit mogen stuk voor stuk grote zonden zijn, maar volgens de bijbelse traditie, is het één niet heel veel erger dan het ander. Alle vijf zijn het ten hemel schreiende zonden!

Onrecht
Daarom gaat het niet aan om te doen alsof slechts één van deze zonden alleen ten hemel schreiend is en met allerhoogste prioriteit zou moeten worden aangepakt en uitgebannen, maar moeten we ons richten op het aanpakken en, indien mogelijk, uitbannen van alle vijf de zonden…
Helaas is dat een stuk minder makkelijk dan wanneer we ons alleen maar op één bepaalde zonde focussen, vaak precies die zonde die het verst van ons bed is…
Daarom getuigen niet alleen de vijf genoemde zonden op zich van groot onrecht, maar zou het net zo goed een groot onrecht zijn om ons alleen op één van de vijf te richten en daarbij de anderen te verwaarlozen…