Een individuele zaak…?

Regelmatig wordt beweerd dat geloven iets is dat binnenskamers dient te blijven, dat het een individuele zaak is die strikt gescheiden dient te blijven van het openbare publieke leven, laat staan dat je anderen er mee zou mogen "lastig- vallen"…
Dit standpunt wordt doorgaans ingenomen door mensen die weinig met religie op hebben. Sommigen zouden alle vormen van geloof misschien wel het liefste willen uitbannen, maar dat is niet alleen praktisch onmogelijk, het mag ook niet op grond van de grond- en mensenrechten die vrijheid van geloofs- en levensover- tuiging garanderen. Binnen dit kader is het achter de voordeur terugdringen van religie het maximaal haalbare.

Halve waarheid
Gezien de verbetenheid waarmee dat steeds weer wordt geprobeerd, zou je verwachten dat er vanuit de kerken wel (heftig) tegen geprotesteerd zou worden. Helaas valt dat vaak erg tegen… niet alleen omdat de kerken over het algemeen nauwelijks meer hun stem verheffen als het om politieke zaken gaat, maar waar- schijnlijk ook omdat er een kern van waarheid zit in de bewering dat geloven een individuele zaak is…
Uiteraard is geloven ook een zaak van elke individuele mens. Dat is echter maar de halve waarheid, want geloven is nooit alleen een individuele zaak. Geloven is altijd ook een gemeenschappelijke zaak. Het woord religie komt niet voor niets van het Latijnse woord religare, dat ‘verbinden’ betekent!

Evenwicht
Het idee dat (christelijk) geloven een louter individuele zaak is, heeft zijn oorsprong in de individuele relatie die een gelovige met God kan hebben. Dit komt gaandeweg in de Bijbel naar voren en wordt benadrukt in het Nieuwe Testament. In het Oude Testament stond een gemeenschappelijke relatie met God nog voorop: Israxc3xabl als het uitverkoren Volk Gods.
In het latere katholieke christendom werd een evenwicht gezocht en gevonden tussen individuele en gemeenschappelijke geloofsbeleving, een evenwicht dat met name gestalte kreeg in de vele rituelen die zo kenmerkend zijn voor het Katho- licisme (zie daarover de eerdere log "Vorm en Inhoud").

Scheuring
In navolging van eerdere ketterijen verschoof het protestantisme het zwaartepunt van de geloofsbeleving naar de individule hoogstpersoonlijke (en zeer gevoels- matige) relatie met God. Dit ging ten koste van de gemeenschappelijke rituele geloofsbeleving.
Op zichzelf had dat niet eens zo heel erg geweest, ware het niet dat daarmee de individuele sfeer werd losgescheurd van de gemeenschappelijke sfeer. Het geloof werd dermate gexc3xafndividualiseerd, dat het al vrij snel uit de publieke sfeer ver- dween. Het gemeenschappelijke werd als het ware overgelaten aan "de wereld". Dit mede vanuit de gedachte dat alleen het individuele geloof goed en heilzaam kon zijn waar de (buiten)wereld eigenlijk alleen maar slechte invloed op kon hebben…

Vrijgemaakt?
Zo’n scheiding tussen (het goede) individu en (de slechte) wereld heeft wortels die teruggaan tot in de Oudheid, maar heeft via het protestantisme de weg vrijge- maakt voor een totale uitbanning van het geloof uit de samenleving, zoals het later opgekomen athexc3xafsme nog steeds voorstaat….
De (protestantse) nadruk op individuele geloofsbeleving zonder voldoende ver- ankering in de gemeenschap heeft al te wereldse gedachten en machten de vrije hand gegeven, wat zich niet alleen tegen het geloof heeft gekeerd, maar wat ook tot ongezonde losbandigheid in de wereldse sfeer heeft geleid…

(zie ook de eerdere log "Is geloof een privxc3xa9-zaak…?")

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s