Katholieke kleuren

Deze weblog is uitgevoerd in de kleuren rood, geel en wit. Die kleuren zijn bewust gekozen omdat het de kleuren van het Katholicisme zijn.

Oorsprong
Geel en wit zal voor de meeste mensen wel duidelijk zijn, aangezien dat de kleuren van de vlag van het Pausschap en daarmee ook van Vaticaanstad zijn.
Rood is wat minder bekend, maar gold in de Middeleeuwen als de kleur van de Kerk, vaak samen met geel/goud.
De combinatie van geel en wit was volgens de regels van de wapenkunde niet toegestaan, maar een uitzondering daarop was het wapen van het vroegere koninkrijk Jeruzalem, bestaande uit een wit veld met een gouden Jeruzalems- kruis.

Wapen
De combinatie van deze drie kleuren is terug te vinden in het wapen van het Pausschap, tevens het wapen van Vaticaanstad: een rood schild met daarop de schuinge- kruiste sleutels, een witte en een gele, of in de correcte termen uit de heraldiek (wapenkunde): xc3xa9xc3xa9n van zilver en xc3xa9xc3xa9n van goud.

Symboliek
Naast het feit dat rood en geel/goud de meest heldere en felle kleuren zijn, hebben ze ook een krachtige symboliek:
Rood staat voor vuur, liefde en bloed: het vuur van de Heilige Geest, de Liefde van God en het bloed van Christus en de martelaren.
Geel/goud staat voor rijkdom en puurheid: de rijkdom van het geloof, de traditie en de Kerk en de puurheid van de waarheid die Christus is.
(Wit is eigenlijk geen kleur, maar heeft wel symbolische betekenis:)
Wit/zilver staat voor wijsheid en zuiverheid: de wijsheid die voortkomt uit de Waarheid en die leidt tot een zuiverheid die in het Hiernamaals volkomen zal zijn.

Andere kleuren
Universeel en alomvattend als het Katholicisme (letterlijk) is, kunnen voor katholieke vormgevingen in principe alle kleuren van de regenboog gebruikt worden, net hoe een bepaalde kleur of kleurencombinatie in een bepaald specifiek geval het beste past of tot zijn recht komt.
Zo kunnen gedekte en sobere tinten passend zijn daar waar het gaat om bezinning en inkeer en felle en vrolijke kleuren daar waar blijdschap en vreugde tot uitdrukking gebracht mag worden.

Krachtig
Maar voor de Kerk en het Katholicisme als geheel zijn eigenlijk alleen de genoemde kleuren rood en geel, in combinatie met wit, krachtig genoeg om de waarachtigheid, de inspiratie, de kracht, de waardigheid en de rijkdom ervan uit te drukken!

Katholieke Canon

Afgelopen maandag werd op de website www.entoen.nu de "Canon van Neder- land" gepubliceerd: een overzicht van 50 belangrijke gebeurtenissen en thema’s uit de Nederlandse geschiedenis, die eigenlijk iedere Nederlander zou moeten kennen.

Aanzet
Nu is op www.katholieknederland.nl ook een "Katholieke Canon" opgesteld: de 7 belangrijkste onderwerpen uit de katholieke geschiedenis van Nederland. Dat lijstje is bedoeld als een eerste aanzet en staat nog open voor eventuele verbetering. De 7 onderwerpen van deze Katholieke Canon zijn:

1. Willibrord kerstent de Lage Landen (7e eeuw)

2. Thomas van Kempen schrijft de Navolging van Christus (15e eeuw)

3. Adrianus VI (1522-1523), eerste en enige Nederlandse paus

4. Katholieke eredienst ondergronds (Schuilkerkentijd, 17e-18e eeuw)

5. Herstel bisschoppelijke hixc3xabrarchie (1853)

6. Nederlandse bisschoppen doen NSBxe2x80x99ers in de ban (Tweede Wereldoorlog)

7. Nederlandse bisschoppen en theologen spelen voortrekkersrol tijdens het Tweede Vaticaans Concilie

Aanvulling
Omdat bovengenoemd lijstje wel wat aan de karige kant is, heb ik er ook zelf nog eens even over nagedacht. Met wat aanvulligen erbij kom ik dan op de volgende canon uit:

Sint Servatius (overl. 384)
Bracht als eerste het christendom naar Nederland en bouwde in Maastricht de eerste Nederlandse kerk.

Sint Willibrord (658-739)
Verkondiger van het christelijk geloof in Nederland en eerste bisschop te Utrecht.

Geert Grote (1340-1384)
Grondlegger van de lekenbeweging van de Moderne Devotie.

Thomas a Kempis (1424)
Schrijver van "Over de Navolging van Christus", dat na de Bijbel een van de meest gelezen christelijke boeken zou worden.

Adrianus VI (1522-1523)
De eerste en enige Nederlandse Paus, wiens pontificaat te kort was om de noodzakelijke hervormingen door te voeren.

Filips II (1559)
Laat nieuwe bisdommen oprichten en Utrecht tot aartsbisdom verheffen om een eind te maken aan de misstanden in de Kerk, echter te laat om het protestantisme te kunnen keren.

Reformatie (1581)
De openbare katholieke geloofsuitoefening wordt verboden en katholieken worden voortaan gediscrimineerd in de door calvinisten beheerste Republiek.

Paus Pius IX (1853)
Herstelt de bisschoppelijke hixc3xabrarchie in Nederland: het begin van de emancipatie van de Nederlandse katholieken.

Nederlandse missionarissen (19e eeuw)
Verspreiden in grote getale en met grote inzet het geloof tot in alle uithoeken van de aarde.

Herman Schaepman (1844-1903)
Het eerste katholieke Tweede-Kamerlid in Nederland en grondlegger van de latere RKSP: de politieke basis van de katholieke "zuil".

Aartsbisschop De Jong van Utrecht (1943)
Onder zijn leiding protesteren de Nederlandse bisschoppen tegen o.m. het wegvoeren van Nederlanders door de Nazi’s.

Bisschop Bekkers van Den Bosch (1963)
Verklaart dat mensen bij de geboorteregeling hun eigen geweten moeten volgen: er ontstaat een grote kloof tussen de kerkelijke moraalleer en de mening van doorsnee gelovigen.

Paus Johannes Paulus II (1985)
Brengt een bezoek aan Nederland: op ruwe wijze wordt duidelijk hoe groot de kloof tussen Nederland en Rome geworden is.

Gezamenlijke katholiekendag (2003)
Ter gelegenheid van 150 jaar kromstaf: de polarisatie binnen de Nederlandse kerk is op z’n retour.

—————————————————————-

Canon
Wat betreft de Canon van Nederland is het woord canon wat ongelukkig gekozen, aangezien de meeste Nederlanders niet zullen weten wat dit woord betekent. Dat terwijl het project juist gericht was op de gemiddelde Nederlander…
Katholieken zal het woord canon daarentegen wel bekend in de oren klinken: denk alleen al aan de Canon van de Heilige Schrift (de offixc3xable lijst van erkende bijbelboeken), het Canoniek Wetboek (met de organisatorische regels van de Kerk) of de canonieke uren van het getijdengebed.

Een individuele zaak…?

Regelmatig wordt beweerd dat geloven iets is dat binnenskamers dient te blijven, dat het een individuele zaak is die strikt gescheiden dient te blijven van het openbare publieke leven, laat staan dat je anderen er mee zou mogen "lastig- vallen"…
Dit standpunt wordt doorgaans ingenomen door mensen die weinig met religie op hebben. Sommigen zouden alle vormen van geloof misschien wel het liefste willen uitbannen, maar dat is niet alleen praktisch onmogelijk, het mag ook niet op grond van de grond- en mensenrechten die vrijheid van geloofs- en levensover- tuiging garanderen. Binnen dit kader is het achter de voordeur terugdringen van religie het maximaal haalbare.

Halve waarheid
Gezien de verbetenheid waarmee dat steeds weer wordt geprobeerd, zou je verwachten dat er vanuit de kerken wel (heftig) tegen geprotesteerd zou worden. Helaas valt dat vaak erg tegen… niet alleen omdat de kerken over het algemeen nauwelijks meer hun stem verheffen als het om politieke zaken gaat, maar waar- schijnlijk ook omdat er een kern van waarheid zit in de bewering dat geloven een individuele zaak is…
Uiteraard is geloven ook een zaak van elke individuele mens. Dat is echter maar de halve waarheid, want geloven is nooit alleen een individuele zaak. Geloven is altijd ook een gemeenschappelijke zaak. Het woord religie komt niet voor niets van het Latijnse woord religare, dat ‘verbinden’ betekent!

Evenwicht
Het idee dat (christelijk) geloven een louter individuele zaak is, heeft zijn oorsprong in de individuele relatie die een gelovige met God kan hebben. Dit komt gaandeweg in de Bijbel naar voren en wordt benadrukt in het Nieuwe Testament. In het Oude Testament stond een gemeenschappelijke relatie met God nog voorop: Israxc3xabl als het uitverkoren Volk Gods.
In het latere katholieke christendom werd een evenwicht gezocht en gevonden tussen individuele en gemeenschappelijke geloofsbeleving, een evenwicht dat met name gestalte kreeg in de vele rituelen die zo kenmerkend zijn voor het Katho- licisme (zie daarover de eerdere log "Vorm en Inhoud").

Scheuring
In navolging van eerdere ketterijen verschoof het protestantisme het zwaartepunt van de geloofsbeleving naar de individule hoogstpersoonlijke (en zeer gevoels- matige) relatie met God. Dit ging ten koste van de gemeenschappelijke rituele geloofsbeleving.
Op zichzelf had dat niet eens zo heel erg geweest, ware het niet dat daarmee de individuele sfeer werd losgescheurd van de gemeenschappelijke sfeer. Het geloof werd dermate gexc3xafndividualiseerd, dat het al vrij snel uit de publieke sfeer ver- dween. Het gemeenschappelijke werd als het ware overgelaten aan "de wereld". Dit mede vanuit de gedachte dat alleen het individuele geloof goed en heilzaam kon zijn waar de (buiten)wereld eigenlijk alleen maar slechte invloed op kon hebben…

Vrijgemaakt?
Zo’n scheiding tussen (het goede) individu en (de slechte) wereld heeft wortels die teruggaan tot in de Oudheid, maar heeft via het protestantisme de weg vrijge- maakt voor een totale uitbanning van het geloof uit de samenleving, zoals het later opgekomen athexc3xafsme nog steeds voorstaat….
De (protestantse) nadruk op individuele geloofsbeleving zonder voldoende ver- ankering in de gemeenschap heeft al te wereldse gedachten en machten de vrije hand gegeven, wat zich niet alleen tegen het geloof heeft gekeerd, maar wat ook tot ongezonde losbandigheid in de wereldse sfeer heeft geleid…

(zie ook de eerdere log "Is geloof een privxc3xa9-zaak…?")