De Kerk voor de wereld

De verhouding tussen Kerk en "wereld" is nooit perfect harmonieus geweest, maar lijkt de laatste decennia steeds moeilijker te worden. Mensen die niet meer in kerkelijk verband willen geloven of helemaal niet meer gelovig zijn, willen vaak ook niets meer weten van de Kerk en al helemaal niet van enige kerkelijke invloed of bemoeienis met de samenleving en de politiek.

Schroom
De Kerk weet zich vaak maar moeilijk een goede houding in deze te geven. Haar leer stuit in het gunstigse geval op onbegrip, maar al te vaak ook op onverholen hatelijke afkeer. Dit is er waarschijnlijk mede de oorzaak van dat men vanuit de Kerk nauwelijks meer maatschappelijke en al helemaal geen politieke betrokkenheid durft te tonen.

10 punten
Toch heeft de Rooms-Katholieke Kerk ook afgezien haar geloofsleer enkele zeer belangrijke sociale en politieke dingen te zeggen. De voormalige aartsbisschop van Parijs, Jean-Marie kardinaal Lustiger, heeft deze dingen in 10 punten samengevat in zijn bundel "Trefpunt Europa, een visie vanuit het Christendom"  (uitgegeven door Gooi & Sticht in 1992), onder de noemer "De Kerk als teken voor de naties":

1. Pluriformiteit
De Kerk heeft tot opdracht het volk Gods te verzamelen. Het is als eenheid aangetrokken uit de verscheidenheid der naties. Het kan niet tot 1 natie worden beperkt; het veronderstelt en doet een pluraliteit ontstaan van beschavingen, van talen en historisch erfgoed.

2. Smart
De Kerk is in haar eenheid getekend door scheuringen en verdeeldheid die daaraan voorafgaan en samengaan met de bekering van de naties. De Kerk groeit in haar eenheid door eerbiediging van de pluraliteit, maar ook in de smart om de scheiding en geduld bij alle onbegrip.

3. Zelfkennis
De kerk, die het goddelijke heil brengt, heeft de mens zichzelf doen kennen. Zij heeft de mensen van Europa voorgelicht over de rijkdom en eigenzinnigheid van hun geschiedenis en aspiraties, over de talloze aspecten van het mens-zijn, hun misdaden en hun grootheid, van hun streven naar macht, hun behoefte aan genot, maar ook van de verzoening die wordt geschonken.

4. Eenheid in verscheidenheid
De Kerk omvat in eenheid en gemeenschap met Christus de veelheid aan nationale en geestelijke verschillen. Zij is daardoor een teken van de de rijkdom van de verschillen.

5. Gemeenschappelijkheid
Uit naam van deze opdracht tot verzameling en van dit getuigenis ten overstaan van de ene God, preekt de Kerk aan mensen en naties verdraagzaamheid, respect en toewijding voor hun bijzondere bestemming en hun gemeenschappelijke roeping.

6. Mensenrechten
Daarom leert de Kerk eerbiediging van de fundamentele rechten, inherent aan de menselijke persoon. Uit naam van het geloof in de Schepper en Verlosser van de mens, verkondigt de kerk geestelijke vrijheid voor ieder menselijk wezen. En voor allen verlangt zij uitdrukkelijk vrijheid van godsdienst.

7. Menselijke waardigheid
De Kerk preekt en viert de eenheid en leert de mensen naastenliefde en hun vrijheid te respecteren. Zij komt uit voor hun gemeenschappelijke waardigheid en wijst in de eerbiediging van hun fundamentele rechten de voorwaarde aan voor hun leven in gemeenschap.

8. Godsdienstvrijheid
De vrijheid van godsdienst is een essentieel onderdeel van de prediking en zending van de Kerk. Het is zeker geen gewetensvrijheid overgeleverd aan willekeur, of die in strijd is met de rede, maar het is ieders eigen verantwoordelijkheid op te gaan naar het licht en de waarheid, in overeenstemming met ieders hoogstpersoonlijke gesteldheid.

9. Teken van menselijke waardigheid
De Kerk vraagt burgers en staten vrijheid voor zichzelf en haar gelovigen, zij vraagt het voor ieder mens persoonlijk. Zij doet zich temidden van het politieke leven gelden als teken van transcendentie van elke menselijke persoon. De prediking van de godsdienstvrijheid getuigt onherroepelijk van dit recht tegenover staten die steeds in verleiding worden gebracht hun macht te laten gelden.
De katholieke leer over de godsdienstvrijheid komt tot uiting in liefde voor elke persoon, eerbiediging van het persoonlijk geweten, zorgzaamheid om de leer te verklaren en bereidheid een oordeel daarover op zich te nemen.

10. Rexc3xable weg
De katholieke leer over godsdienstvrijheid geeft in een pluriforme wereld een rexc3xable weg aan naar verdraagzaamheid, een welwillende bejegening en de dialoog als getuigenissen van de waarheid.

(de tussenkopjes bij elk van de 10 punten zijn van mijn hand)

Als de ziele luistert

Als de ziele luistert
spreekt het al een taal dat leeft,
’t lijzigste gefluister
ook een taal en teeken heeft:
blxc3xa2ren van de boomen
kouten met malkaar gezwind,
baren in de stroomen
klappen luide en welgezind,
wind en wee en wolken,
wegelen van Gods heiligen wet,
talen en vertolken
’t diep gedoken Woord zoo zoet…
als de ziele luistert!

Guido Gezelle (1830-1899)

Pfarrer Braun

Voor wie het Duits machtig is, is Pfarrer Braun een aanrader: een televisieserie waarvan de afleveringen regelmatig op donderdagavond op de Duitse zender ARD te zien zijn en die gaat over een dorpspastoor die, samen met zijn trouwe mis- dienaar Armin en tegen de zin van zijn bezorgde bisschop, telkens een misdrijf oplost.


Pfarrer Braun, zoals gespeeld door Ottfried Fischer

De pastoor, Pfarrer Braun, wordt gespeeld door de bekende acteur Ottfried Fischer, die met zijn corpulentente verschijning zijn rol heel karakteristiek neerzet. Zoals met alle Duitse producties is ook deze serie in alle opzichten van hoge kwaliteit, ook waar het gaat om het katholieke aspect.

De Paus in Beieren

Vandaag is paus Benedictus XVI, na een bezoek van 6 dagen, weer uit Beieren vertrokken. Tijdens dit bezoek heeft hij onder andere de Beierse hoofdstad Mxc3xbcnchen, het bedevaartsoord Altxc3xb6tting, alsmede zijn geboorteplaats Marktl am Inn bezocht.

Hier zal ik er niet nader op ingaan, aangezien er reeds veel media-aandacht voor dit pausbezoek is geweest en er veel op internet over te vinden is. Ik volsta daarom met enkele links naar websites die veel informatie, foto’s en video’s bieden en met enkele fraaie foto’s:

papst.ard.de
www.zdf.de
www.benedikt-in-bayern.de
alsmede diverse berichten en reportages op www.katholieknederland.nl


Paus Benedictus XVI


Paus Benedictus XVI en zijn broer Georg bidden voor het graf van hun ouders


De pauselijke vlag aan een toren van de Mxc3xbcnchener Liebfrauenkirche


Paus Benedictus XVI in de pausmobiel


Paus Benedictus XVI

De pauselijke rode hoed

Al eerder is op deze weblog aandacht besteed aan de pauselijke kledij (zie de logs Pauselijke verrassing en Over de pauselijke kledij).
Daarom deze keer aandacht voor de pauselijke rode hoed, die paus Benedictus XVI voor het eerst droeg tijdens de wekelijkse woensdagaudixc3xabntie van eergisteren.

Saturno
Deze hoed wordt wel de saturno genoemd, omdat hij met zijn bolvorm en brede rand lijkt op de planeet Saturnus met zijn brede ringen. Verder is deze hoed uitgevoerd in helder rode stof, met een goudgele zoom en met een van goudgeel borduursel voorziene band om de bol.
Het model van deze hoed komt overeen met de zgn. capello Romano, de (zwarte) hoed die geestelijken volgens de traditie alleen in Rome mochten dragen, maar die door priesters die in Rome gestudeerd hadden ook daarbuiten gedragen werd. Zo werd deze hoed een voor geestelijken kenmerkend kledingstuk, dat vroeger ten zuiden van de grote rivieren ook in Nederland een bekend verschijnsel was.

Weersomstandigheden
De rode hoed behoort traditioneel tot de dagelijkse kledij van de paus en meer bepaald tot de kledingstukken voor bijzondere weersomstandigheden, waartoe ook de rode mantel en de zgn. camauro (zie Pauselijke verrassing) behoren.
Normaliter gaat de Paus gekleed in de witte toga, waar hij bij koude de camauro kan opzetten en/of de rode mantel kan dragen en zich bij felle zon dus door deze rode hoed kan beschutten.

Traditie
Heeft Benedictus XVI met het dragen van de camauro een oud gebruik nieuw leven ingeblazen, de rode pauselijke hoed was bij zijn voorgangers vrijwel ononderbroken in gebruik. Bij Johannes Paulus II en Paulus VI niet erg vaak, bij Johannes XXIII daarentegen weer wel, zoals regelmatig op oude foto’s te zien is.

Links
– Zie ook: "Benedictus XVI getooid met saturno"
– En voor afbeeldingen: Capelli e Galeri, waaronder echter ook de galero die aan kardinalen was voorbehouden