Homohuwelijk??

De laatste jaren is het zgn. homohuwelijk xc3xa9xc3xa9n van de belangrijkste conflictpunten geworden tussen de Katholieke Kerk enerzijds en de sterk geseculariseerde westerse samenlevingen en hun vaak dito regeringen anderzijds.
Zo werden bijv. de onlangs in Valencia gehouden Wereldgezinsdagen overscha- duwd door wederzijdse irritaties tussen de Kerk en de Spaanse regering-Zapatero, die onlangs ook in dat land het "homohuwelijk" heeft ingevoerd (zie de eerdere log "Wereldgezinsdagen").

Contraproductief?
Het al of niet invoeren van een "homohuwelijk" is dan ook haast een prestigestrijd tussen Kerk en staat geworden: politieke partijen en regeringen die daarmee willen laten zien dat ze "ook modern, liberaal en verlicht" zijn, en de Kerk die nooit ofte nimmer haar visie op het huwelijk zal veranderen.
Hoezeer de leer van de Kerk ook de juiste is, toch is het de vraag of de Kerk er goed aan doet deze zaak zo hoog op te spelen. Gebleken is immers al dat een overheid zich nauwelijks was van de Kerk aantrekt en dat de kerkelijke protesten alleen maar de afkeer tegen de Kerk vergroten. Voor liberalen en homo’s is elk kerkelijk protest tegen het homohuwelijk weer een prachtige gelegenheid om de Kerk als dxc3xa9 allergrootste zondebok uit de wereldgeschiedenis af te schilderen.

Laten we daarom het "homohuwelijk" eens iets nauwkeuriger bekijken…

Terminologie
Allereerst de term "homohuwelijk". Deze term is weliswaar een populaire, maar geen correcte benaming van dit verschijnsel. Paradoxaal genoeg geeft dit woord ook voor de voorstanders ervan niet goed weer wat ze eigenlijk willen: namelijk dat ook mensen van gelijk geslacht gebruik kunnen maken van dezelfde wettelijke regeling, die voorheen slechts voor een man en een vrouw bedoeld was. De term "homohuwelijk" lijkt namelijk eerder te suggereren dat er sprake is van een apart soort huwelijk, naast het oude bekende huwelijk…
De correcte benaming voor het "homohuwelijk" luidt dan ook: "het voor paren van gelijk geslacht opengestelde huwelijk". In de wet is het geregeld in art. 30 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek, dat luidt: "Een huwelijk kan worden aangegaan door twee personen van verschillend of van gelijk geslacht".

Overschrijding
Deze correcte omschrijving geeft weer wat er bij de invoering van een "homohuwelijk" dus eigenlijk gebeurt: de wetgever stelt het burgerlijke huwelijk open voor paren van gelijk geslacht. We kunnen heel goed stellen dat een overheid daarmee haar boekje te buiten gaat.
Het huwelijk zoals dat in de wet is geregeld, is weliswaar ‘slechts’ een burgerlijk huwelijk, dat wil zeggen heeft formeel gezien alleen betrekking op de juridische aspecten, maar dat neemt de christelijke oorsprong ervan nog niet weg, evenmin als het feit dat het huwelijk cultureel gezien een ruimere, eveneens door het Christendom bexc3xafnvloede betekenis heeft.

Alternatief?
Vanuit die optiek had het ook heel goed mogelijk geweest om het hele burgerlijke huwelijk te vervangen door een geregistreerd partnerschap of eventueel anders te noemen wettelijke verbintenis. In Nederland werd zo’n geregistreerde partnerschap eind jaren ’90 ingevoerd, maar sinds de openstelling van het huwelijk in 2001, is dat partnerschap (helaas) helemaal op de achtergrond geraakt.

Scheiding
Met zo’n wettelijk partnerschap zou de overheid dan alleen de juridische aspecten van een verbintenis tussen twee mensen hebben geregeld. De term "huwelijk", met al zijn historische, culturele en emotionele aspecten en associaties, zou daarmee losgelaten worden, wat burgers de mogelijkheid had geboden om die term te gebruiken voor een ritueel conform hun eigen religieuze of culturele overtuiging.
Rechten zijn immers een abstracte, rationele juridische zaak die onder verantwoordelijkheid van de overheid valt. Culturele symbolen zijn daarentegen een emotionele, historische en culturele zaak die de mensen zelf zouden moeten kunnen regelen…

Keuzevrijheid
Met een dergelijke scheiding tussen een juridisch partnerschap en een cultureel of religieus huwelijk, zou men dan voor een juridische regeling naar het stadhuis gaan en daarvoor of daarna zou men dan op eigen manier en volgens eigen tradities een huwelijk kunnen sluiten. Mensen die helemaal niets met de tradities van het huwelijk te maken willen hebben, die kunnen dat laatste dan achterwege laten.
Er zijn genoeg mensen, ook homo’s, die vanwege de ouderwetse en burgerlijke associaties die het woord "huwelijk" oproept, daar helemaal niet aan willen denken en daarom liever voor een neutraal partnerschap, of helemaal geen officixc3xable regeling kiezen…

Tevreden
Met een scheiding tussen de rechten en de symbolen zouden beide partijen tevreden kunnen zijn: de traditionele gelovigen krijgen "hun" huwelijk "terug" om dat volgens hun eigen regels en tradities te vieren, de progressieven en liberalen zouden een mooie zuiver juridische regeling hebben, die zonder historische poespas gelijke rechten voor iedereen biedt…
Dat mensen van gelijk geslacht dezelfde juridische rechten (willen) hebben, betekent namelijk nog niet dat ze dan automatisch ook meteen recht hebben op dezelfde symbolen… Zo’n koppeling mag niet opgelegd zijn, maar moeten mensen zelf kunnen maken…

Historische ontwikkeling
Als we de historische ontwikkeling van het huwelijk bekijken, dan zien we dat het huwelijk al sinds de vroege Middeleeuwen als een sterk religieuze aangelegenheid werd gezien. Een aanvankelijk vxc3xb3xc3xb3r en later in de kerk gesloten huwelijk was tevens meteen rechtsgeldig.
Na de reformatie in de 16e eeuw bleef dit zo voor de protestantse (staats)kerk in de toenmalige noordelijke Nederlanden. Andersgelovigen, met name de katholieken, moesten hun huwelijk voortaan op het stadhuis laten sluiten: daarmee waren wij toen ook al een uitzondering in Europa!
In andere landen bleef namelijk alleen een voor de, hetzij protestantse, hetzij katholieke kerk gesloten huwelijk rechtsgeldig. In de Franse tijd (1795) kwam daar een eind aan, toen in heel Europa een verplicht burgerlijk huwelijk op het stadhuis werd ingevoerd. Dit als gevolg van de scheiding van kerk en staat. Daarmee heeft de staat toen een van oorsprong kerkelijk fenomeen naar zich toe getrokken. Dat was niet zo’n probleem in de tijd dat ook de overheden nog van meer of minder christelijke signatuur waren. Sinds ongeveer 10 jaar nemen echter steeds meer regeringen afstand van de traditionele christelijke waarden.
Dat hoeft op zich niet zo’n groot probleem te zijn, mits die overheden dan maar zo neutraal mogelijk proberen op te treden en dat betekent, voor wat dit onderwerp betreft, dat juridische regelingen en culturele en religieuze tradities zoveel mogelijk gescheiden dienen te zijn…

Consequent
Wat kan het maken van een onderscheid tussen een louter juridisch partnerschap en een cultureel en religieus huwelijk nu betekenen voor de discussies over de invoering van een "homohuwelijk"?
Tot nu toe is de Kerk steeds absoluut tegen de openstelling van het burgerlijk huwelijk voor mensen van gelijk geslacht. Bovenstaande uiteenzetting laat zien dat het eigenlijk veel consequenter en tegelijk redelijker zou zijn wanneer de Kerk zou verlangen dat de overheid alleen een juridische regeling mogelijk maakt en dat de term huwelijk overgelaten wordt aan de culturele of religieuze invulling van mensen zelf (en daarmee voor katholieken aan de Kerk).

Redelijk
Op die manier zou de Kerk de eigen verantwoordelijk van de wereldlijke overheid (en de realiteit van een geseculariseerde samenleving) respecteren (ook al is zij het er niet mee eens) en zou omgekeerd die overh
eid zich niet meer bemoeien met het culturele en religieuze.
Of zo’n regeling ook in de praktijk te realiseren valt is en blijft de vraag, maar dat neemt niet weg, dat een dergelijk standpunt veel beter is voor het imago van de Kerk, zonder dat zij daarvoor iets aan haar leer over het huwelijk hoeft af te doen. Bovendien zou zo’n opstelling een hoop onredelijke en nodeloos kwetsende kritiek aan het adres van de Kerk kunnen voorkomen…

(zie voor eenzelfde conclusie ook het rapport van de Engelse theologische denktank Ekklesia: what future for marriage? )

Advertenties

One thought on “Homohuwelijk??

  1. Het hangt er ook wel vanaf hoe de overheid politiek en ethisch georixc3xabnteerd is. Vandaag hebben we een progressieve samenleving, volgend jaar kan die conservatief zijn wanneer er nieuwe machtshebbers aan het bewind zijn. Het parlement kan dus evensnel wetten wijzigen, als dat het ze goedkeurt.

    Maar om terug te komen over je opvattingen: misschien heb je wel een punt om juridisch gezien niet meer te spreken over huwelijk, maar ik vrees dat dat in de praktijk moeilijk te verwezenlijken is, zoals je jezelf die vraag ook stelt. Het woord ‘huwelijk’ is net door die culturele en religieuze invloeden ingeburgerd geraakt bij de bevolking, en het is haast ondenkbaar die te vervangen. Vergelijk het alsof je Kerstmis of Pasen anders zou gaan noemen voor de vrijzinnigen, zodat Katholieken Kerstmis en Pasen kunnen vieren, en vrijzinnigen respectievelijk bijv. Winterfeest en Lentefeest houden. Zoiets valt ook onmogelijk te regelen, ook al giet je dat in wetten.

    Bovendien – nu ik het dan toch heb over de vrijzinnigen – is het homohuwelijk een voortvloeisel van de burgelijke vrijzinnigen: na de Franse Revolutie staken de vrijheidsidealen de kop, en werd homoseksualiteit niet meer een heuse zeldzaamheid meer. Maar het is vooral na de Tweede Wereldoorlog en Mei ’68 dat homoseksualiteit genormaliseerd werd, doordat de vrijheidsidealen nog eens gemengd werden met de gelijkheidsidealen van het communisme. Het homohuwelijk is daarom ook iets puur anti-klerikaal als we het vanuit dat oogpunt bekijken. Misschien valt van daaruit dan ook de terechte afgunst van de Kerk tegen het progressisme af te leiden.

    Maar de Kerk heeft mijns inziens wel gelijk wat haar haat tegen de progressieve beweging betreft. Wat mij betreft doet het progressisme de ethiek en het normaalbesef van de bevolking vervagen, en zorgt het er net voor dat de Kerk voor de keuze wordt gesteld: ofwel meezondigen, ofwel de gexc3xafndoctrineerde meute meevolgen en meestappen in het verderf en God de rug toekeren om zo toch nog de kerkstoelen bezet te krijgen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s