Arm en rijk

In het verleden werd de Katholieke Kerk vaak met de rijken en machtigen geassocieerd en dat niet alleen in positieve zin. Voor een groot deel kwam dat omdat de Kerk toen zelf ook een groot en invloedrijk instituut was en dus vandaaruit ‘automatisch’ veel contacten met de wereldlijke machthebbers had.

Tevens
Dat betekende echter niet dat de Kerk alleen aan de kant van de rijken stond. De Kerk heeft van oudsher altijd aan de kant van de armen gestaan omdat dat mede haar opdracht vanuit het Evangelie is, dat grote nadruk legt op zowel materiele als ‘geestelijke’ armoede, alsmede op de zorg voor de armen en andere behoeftigen legt (zie bijv. de beroemde zinsnede uit Galaten 6:2: “Draagt elkanders lasten”).

Helpen
Dat de Kerk allengs ook aan de kant van de rijken en machtigen is gaan staan, is omdat zij doorkreeg dat de armen het beste geholpen konden worden door degenen die daar de mogelijkheden en de middelen voor hadden en hebben: de rijken en de machtigen. Niet voor niets loopt tegenwoordig ook bijv. iemand als Bono de regeringsleiders af met het verzoek iets aan de armoede te doen.

Verkondiging
De door de Kerk verkondigde bijbelse boodschap heeft de armen altijd troost kunnen bieden en heeft tallozen geinspireerd om zich vaak geheel belangeloos en soms op grootse wijze (denk bijv. aan Moeder Theresa, pater Damiaan, enz.) voor de minderbedeelde medemens in te zetten.
Daarnaast heeft de Kerk met haar verkondiging ook altijd een appxc3xa8l gedaan op het geweten van de Christelijke rijken en machtigen. Velen hebben daardoor, al was het alleen maar om als een goed Christen over te komen, veel voor goede doelen gedaan.

We moeten immers ook niet doen alsof rijke en machtige mensen c.q. rijkdom en macht per definitie slecht zijn. Iedereen wil immers rijk en machtig zijn en het gaat niet aan om mensen die dat (wel) bereikt hebben domweg te veroordelen…

Moeilijker
Soms lijkt het alsof rijke en machtige mensen de verkeerde beslissingen nemen c.q. geen oog hebben voor de minderbedeelden. Toch ligt het niet zo simpel, omdat op dat ‘niveau’ de verhoudingen en verantwoordelijkheden anders liggen dan voor mensen die weinig of niets hebben. Rijkdom in 1 keer aan de armen schenken levert op langere termijn niemand wat op… Het gaat om een stelsel waarin recht wordt gedaan aan ieders mogelijkheden en onmogelijkheden.

Revolutie?
Het revolutionaire alternatief, dat ook onder Christenen bij tijd en wijle aanhang vindt, om de armen in opstand laten komen en de rijkdom laten toexc3xabigenen lijkt leuk, maar is in de geschiedenis telkens weer en vaak op verschrikkelijke wijze mislukt.
Ofwel bleek een revolutie van korte duur en kwamen, na de nodige verwoestingen en bloedbaden, de oude machthebbers in een nieuwe vorm weer aan de macht (bijv. na de Franse revolutie van 1789), ofwel kwam er na de revolutie een geheel nieuw bestel waarin de machthebbers nog dictatorialer en nog wreder bleken dan voorheen (zoals na de diverse communistische revoluties).

Herverdeling?
Ook een misschien goedbedoelde herverdeling van de rijkdom is altijd op een totale mislukking uitgelopen: een kleine elite kon zich alles veroorloven, maar de overgrote meerderheid van de bevolking bleef in armoede leven. Weliswaar was men doorgaans wel verzekerd van een zeker minimum aan werk en voedsel, maar daar stond tegenover dat er van geestelijke vrijheid geen sprake was, dat iedereen in de gaten werd gehouden en dat elk dissident geluid zeer zwaar bestrafd werd, dit nog afgezien van de miljoenen mensen die massaal werden gedeporteerd en vermoord omdat zij niet in de plannen van de machthebbers pasten.

Kapitalisme
Nu heeft het kapitalisme ook z’n schaduwkanten, maar vergeleken bij het voormalige communistische systeem, is het kapitalistische Westen een paradijs. Niet voor niets wilden de mensen in het voormalige Oostblok niets liever dan naar het Westen toe c.q. ook een stelsel zoals hier. Dat dat achteraf gezien allemaal minder leuk is uitgepakt, ligt meer aan de abruptheid en onervarenheid waarmee een en ander is ingevoerd, dan aan het westerse systeem op zich.

Welvaart
Want hoewel ook in het Westen niet alle armoede is verdwenen en er zich ook schrijnende gevallen voordoen, heeft de grote meerderheid van de mensen een historisch ongekend hoog welvaartspeil bereikt – niet door revolutionaire herverdeling, maar door hard werken, privaat eigendom, vrij ondernemerschap en creatieve zelfontplooixc3xafng.
In Europa is die welvaart gelijkmatiger verdeeld dan in de Verenigde Staten. Dat is met name te danken aan een combinatie van gematigd socialisme en de christelijke maatschappijvisie, in Nederland door samenwerking tussen PvdA en CDA.

Bewustwording
Hieruit blijkt dat de insteek van de Katholieke Kerk de juiste is: door de elite en de machthebbers christelijke normen en waarden bij te brengen, zijn zij zich bewust geworden en geweest van de noodzaak om ook oog te houden voor de armen en behoeftigen.
Want om echt wat aan armoede en aanverwante problemen te doen, zijn structurele maatregelen op economisch en politiek terrein nodig. En juist om ook op die terreinen wat ten goede te kunnen veranderen cijfert de Kerk zichzelf niet helemaal weg, maar speelt ze waar nodig het politieke spel mee: de Paus in zijn hoedanigheid van gerespecteerd staatshoofd, en bisschoppen als respectabele leiders met een niet onaanzienlijke achterban.
De Kerk hecht dus aan zijn status en bijbehorende uiterlijkheden en bezittingen om waar nodig op solidariteit, gerechtigheid en vrede te kunnen aandringen in de kringen waar de belangrijke beslissingen worden genomen en dat zijn nu eenmaal kringen waar uiterlijkheden en status niet geheel onbelangrijk zijn…

Compromis
Dit heeft in het verleden geresulteerd in talloze liefdadigheidsprojecten en tot voor kort in een christelijke politiek die, met de menselijke waardigheid voor ogen, steeds een compromis tussen socialistische overheidsregulering en liberale marktwerking tot stand heeft proberen te brengen.
Of de christelijke elite dat nu mede of louter uit eigenbelang heeft gedaan of niet, doet er weinig toe, want ook socialisten en communisten zijn heus niet veel onbaatzuchtiger of altruistischer!

Liefdadigheid
Daarnaast moeten we niet vergeten dat ook de Kerk zelf de armen ook nooit vergeten heeft: nagenoeg alles wat in vroeger eeuwen in Europa aan liefdadigheid, armen- en gezondheidszorg werd gedaan kwam voort uit het katholieke geloof en werd georganiseerd en/of gefinancierd vanuit de Kerk. In ontwikkelinglanden is het hedentendage nog steeds zo, waarmee de Katholieke Kerk waarschijnlijk de grootste hulporganisatie ter wereld is, waarvan de leden enorm veel overhebben (zowel met vrijwillige inzet als geldelijke middelen) voor de minder bedeelde medemens, zowel dichtbij als veraf!

Organisatie
Zonder een vorm van organisatie is zulke liefdadige inzet (zeker op grote schaal) ook helemaal niet goed mogelijk, getuige de niet-religieuze liefdadigheidsorganisaties zoals het Rode Kruis en de UNHCR. Want hoe meer zulke dingen aan de mensen zelf worden overgelaten, hoe minder er in de praktijk van komt: de protestanten zijn bijv. al een stuk minder georganiseerd als de katholieken, en zij geven wel vrij veel geld aan hun kerken, maar die staan erom bekend dat zij dat voornamelijk oppotten of alleen aan gelijkgezinden uitgeven

Advertenties

2 thoughts on “Arm en rijk

  1. Het streven naar toename van het aantal katholieken op de wereld door te preken tegen anticonceptie is een misdaad van de Paus. Arme mensen kunnen gemakkelijk tot het christendom bekeerd worden en daarom werd bv moeder Teresa heilig verklaard.
    De pausen hebben drie eeuwen lang een hard gevecht geleverd tegen iedere wetenschappelijke ontdekking van de waarheid.

  2. Dat de Kerk tegen anti-conceptie is, vloeit voort uit theologische gezichtspunten.
    Bovendien leidt het krijgen van veel kinderen niet per definitie tot armoede: hier in Nederland hebben de vele katholieken bijvoorbeeld als arbeidskrachten veel bijgedragen aan onze welvaart!

    Voorts zal men waarschijnlijk nog wel eens terugdenken aan dat hoge kindertal van weleer, want door het massale gebruik van anti-conceptie zitten we in de Westerse wereld met een dermate laag kindertal dat we grote problemen zullen krijgen met de toenemende vergrijzing e.d.!

    Dat de pausen zich hebben verzet tegen de wetenschap was tamelijk logisch, aangezien de wetenschap ook tegen de Kerk werd en wordt gebruikt.

    De wetenschap doet nuttige dingen bij het ontdekken van hoe de wereld in elkaar steekt en levert ons handige gereedschappen, maar inspiratie, troost, houvast en vergeving kan zij niet bieden – iets waar de Kerk al eeuwenlang mee bezig is en wat de mensen niet onder het mom van wetenschap mag worden afgenomen!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s