Verantwoordelijk…?

Met zekere regelmaat wordt de Katholieke Kerk verweten dat zij zich in het verleden aan allerhande misstanden en zelfs misdaden schuldig gemaakt zou hebben. Daarbij gaat het dan om het vaste rijtje van kruistochten, inquisitie, kettervervolging, heksen- verbranding, zieltjeswinnerij, het zegenen van wapens, het goedkeuren van oorlogen, het vermeende zwijgen inzake de holocaust, enz., enz… Ik zal nu niet op de afzonderlijke beschuldigingen en gevallen ingaan, maar even naar het algemene beeld kijken.

Vele oorzaken
Inderdaad zijn een deel van genoemde gebeurtenissen onder verantwoordelijkheid van de Kerk gebeurt, een ander deel is door de Kerk nolens volens toegelaten en weer een ander deel valt gewoonweg onder verantwoordelijkheid van wereldlijke machten en krachten. Ook in de laatstgenoemde gevallen werd in vroeger eeuwen vaak de godsdienst of zelfs Gods wil als excuus of alibi gebruikt. Het feit dat de religie hierbij als excuus of dekmantel nodig was, geeft al aan dat de betreffende misstanden en misdaden niet religieus van aard waren, maar machtspolitieke, economische of sociale oorzaken hadden. Dat soort oorzaken lagen bovendien vaak ook ten grondslag aan de misstappen die in naam van of door de Kerk zelf plaatsvonden. De Kerk omvatte in vroeger eeuwen en met name in de Middeleeuwen immers een dermate groot deel van het leven, dat alles met alles verweven was.

Genuanceerde kijk
Het gaat daarom niet aan om misstanden en misdaden enkel en alleen aan de Katholieke Kerk toe te rekenen, voor zover het xc3xbcberhaupt al correct is om vanuit onze huidige situatie een oordeel te vellen over gebeurtenissen van vele eeuwen terug…. Net zoals ook tegenwoordig het geval is, was het ook vroeger zo dat ontwikkelingen, gebeurtenissen en incidenten niet op zichzelf staan en vaak niet xc3xa9xc3xa9n enkele duidelijke oorzaak hebben, maar veeleer het gevolg zijn van een complexe samenloop van religieuze, maatschappelijke, sociale en psychische factoren. Voor een enigszins goede beoordeling is daarom altijd nauwkeurig onderzoek en een genuanceerde kijk op de zaak nodig.

Enig overgebleven
Bij beschuldigingen aan het adres van de Katholieke Kerk doet zich echter nog een bijzonder aspect voor, dat vaak over het hoofd wordt gezien. Namelijk het feit dat van alle maatschappelijke instanties en organisaties de Kerk het enige institutuut is dat al bijna 2000 jaar onafgebroken bestaat. Mede daardoor fungeert de Katholieke Kerk al te vaak en al te gemakkelijk als een bliksemafleider waarop alle kritiek, beschuldigingen en veroordelingen over het verleden inslaan. Alle vroegere machthebbers zijn immers al lang en breed dood en begraven, alle vroegere instellingen, organisaties, vorstendommen en koninkrijken bestaan niet meer (of alleen nog in naam), terwijl de Katholieke Kerk de "pech" heeft dat zij er nog wel is en dat bovendien nog op een manier die in alle eeuwen nauwelijks veranderd lijkt…

Zelfreinigend vermogen
Het bijzondere feit dat de Katholieke Kerk als enige organisatie nog steeds bestaat, zou er goed beschouwd niet toe mogen leiden dat zij daardoor als zondebok fungeert, maar zou daarentegen juist als een positief verschijnsel gezien moeten worden. Dat de Kerk de vele verkeerde dingen die er door haar en in haar naam gebeurt zijn, overleefd heeft, getuigt namelijk van een tamelijke grote mate van flexibiliteit, aanpassings- en incasseringsvermogen, ook al lijkt tegenwoordig soms het tegendeel het geval te zijn. De Katholieke heeft in haar zeer lange bestaan bewezen dat zij alle interne en externe problemen, crises, ketterijen, misstanden en wat dies meer zij, telkens weer te boven kon komen, soms door middel van geweld, maar meestal door op vreedzame wijze de misstanden zelf aan te pakken door interne hervormingen en correcties te bevelen of te laten plaatsvinden. Het gaat in de Kerk vaak niet zo snel als in wereldlijke kringen, maar uiteindelijk heeft zij steeds haar fouten ingezien en ervan geleerd.

Failliete boedel
De wereldlijke machten en instanties hebben deze flexibiliteit en dat zelfreinigend vermogen nooit in die mate bezeten, getuige het feit dat deze gemiddeld zo om de paar honderd jaar op meer of minder gewelddadige wijze instortten of omvergeworpen werden. Daarbij telkens een failliete boedel met (letterlijk) vele lijken in de kast achterlatend. Daardoor was enerzijds steeds een nieuw begin mogelijk, maar konden anderzijds de oude machthebbers en instellingen later niet meer hun wandaden aangesproken worden. Dat is zuiver historisch gezien niet zo heel erg, maar mag er natuurlijk niet toe leiden dat daardoor de meer populaire opinie de verantwoordelijkheid voor vele misstanden uit het verleden eenzijdig legt op nota bene het enige instituut dat door alle eeuwen heen het vermogen heeft gehad om van haar fouten te leren…

Alternatieven??
Daar komt bij dat in het verleden ook telkens weer is gebleken dat het bijzonder moeilijk was en is om het beter te doen dan dat de Katholieke Kerk het heeft gedaan. Zo wilden bijvoorbeeld de Protestanten het christelijke geloof op een betere en zuiverder manier in de praktijk brengen, maar in door hen geregeerde landen en gebieden waren per saldo niet minder misstanden en misbruiken dan in katholieke streken. Ook protestanten onderdrukten en vervolgden andersgelovigen en -denkenden en maakten zich schuldig aan zaken als slavenhandel en oorlogsmisdaden.
Het Communisme wilde het zelfs helemaal zonder enige godsdienst doen, maar dat bleek al gauw in mensonterende onderdrukking te ontaarden, om daarbij nog maar niet te spreken over de slordige 100 miljoen (!) mensen die door de diverse communistische regimes om het leven zijn gebracht…</p?

Advertenties

2 thoughts on “Verantwoordelijk…?

  1. Wat meer bescheidenheid lijkt me gepast. Het is volgens mij niet zo zeer de kracht van het instituut Kerk geweest waardoor de Kerk 2000 jaar heeft overleefd maar de inspirerende kracht van de geschriften.

  2. God bestaat helemaal niet en ja, je kunt het mensen verwijten dat ze eeuwen terug mensen hebben vermoord omdat ze niet in dezelfde mythe geloofden. De enige reden dat de kerk al meer dan 2000 jaar bestaat is omdat ze al die tijd over de rug van anderen geld hebben verdiend en daar is wel degelijk iets mis mee. Verder werken condooms in 99 procent van de gevallen wel. dus laten we die financieren met al het bladgoud in het vaticaan!
    eens?
    nee?
    dacht ik al.
    geloof is voor angsthazen!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s