Vreemde talen

Mede naar aanleiding van de vroeger soms wel erg ver doorgevoerde eis om op het bekende forum van RKnieuws.net alles in het Nederlands te schrijven, gaat deze log over de katholieke visie op de verhouding tussen moedertaal en vreemde talen.

Actueel
Dit onderwerp is ook maatschappelijk de laatste jaren redelijk actueel geworden. Ten eerste door de sterke toename van Engelse, resp. Amerikaanse woorden vanuit de TV- en muziekcultuur, maar bijv. ook in de wetenschap. Sommigen willen dat tegen- gaan en pleiten voor het zoveel mogelijk gebruiken van authentieke Nederlandse woorden, of zelfs Nederlandse woorden te maken i.p.v. veelgebruikte buitenlandse termen, bijv. webstek als vervanging van website.
Een ander actuele zaak is in dit verband het grote aantal verschillende landstalen waarin bij de Europese Unie alles vertaald en gesproken moet worden. Omdat dat dermate veel tijd en geld kost, pleit men daar juist voor het invoeren van twee of drie voertalen…

Cultuur
Taal is een essentieel onderdeel van een cultuur en vertegenwoordigt alszodanig een belangrijke culturele en sociale waarde voor allen die tot die cultuur behoren.
Daarom zouden we uit respect voor mensen uit een andere cultuur of van een andere taal, hen zoveel mogelijk de gelegenheid moeten geven om zich in hun eigen taal uit te drukken.

Respect
Dat betekent dat wij de moeite moeten nemen om ons in andermans taal te verdie- pen, die aan te leren. Want doen wij dat niet, dan moet de ander dat doen… Een goede stelregel daarbij is dat wie ergens te gast is, de moeite neemt de taal van de gastheer tenminste te kunnen verstaan. Maar ook kan iemands rang of stand, de eerbiedwaardigheid van een tekst, of een algemene gewoonte bepalen wie welke taal mag gebruiken.
Alles in de eigen taal vertaald willen hebben getuigt van weinig gevoel voor zulke verhoudingen en is daarmee een uiting van misplaatste overwaardering van de eigen en geringschatting van andermans taal.

Verschil
Zo zien we ook bij dit thema het verschil tussen het protestantse en fundamenta- listische “of-of” en het katholieke en ruimdenkende “en-en”:
Het Protestantisme voerde de volkstaal in en verwierp het Latijn. Hand in hand met de protestantse overheid werd gedurende enkele eeuwen de nationale taal gecultiveerd als een haast essentieel onderdeel van het principe 1 taal – 1 volk – 1 staat… een weg naar een monocultuur die na een vreselijke ramp gelukkig ten einde is…

Pluriformiteit
Het Katholicisme heeft daarentegen altijd voor pluriformiteit gestaan: wat taal betreft vooral door het gebruik van het Latijn als officixc3xable en liturgische taal. Daardoor waren mensen gewend aan tenminste twee talen naast elkaar: de eigen volkstaal voor de gewone omgang en het Latijn voor Kerk en (tot de 16e eeuw) overheid.
Dat maakte dat niet xc3xa9xc3xa9n taal de overhand kreeg en andere talen als minderwaardig werden gezien. Onder de koepel van het Latijn van de Kerk was er ruimte voor vele talen, die door hun ondergeschiktheid aan die taal onderling gelijkwaardig waren.
De eenheid die uitging van het Latijn als taal van de gehele Katholieke wereldkerk, hing dus nauw samen met de pluriformiteit van volkstalen.

Openstaan
Helaas is het gebruik van het Latijn na het Tweede Vaticaans Concilie drastisch terug- gelopen, hoewel in de wereldlijke sfeer het Engels steeds meer een vergelijkbare rol krijgt.
Dat neemt echter niet weg dat het van respect voor de medemens en diens taal en cultuur getuigt, en het mede daarom ook goed katholiek is, om de eigen taal niet al te veel te verheerlijken, maar open te staan voor ‘vreemde’ talen!

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s