Eerste encycliek Benedictus XVI

Vandaag is de eerste encycliek van paus Benedictus XVI verschenen. Deze encycliek is op 25 december van het vorige jaar ondertekend en heeft als titel Deus Caritas Est.
Dat dit stuk pas wat later is gepubliceerd komt naar verluidt doordat de vertaling van het Duitse origineel naar het officixc3xable Latijn en vandaaruit naar de diverse andere talen, langer duurde dan verwacht.

Rondschrijven
Een encycliek is naar de letterlijke betekenis van dat woord een rondschrijven, waarin de Paus een bepaald maatschap- pelijk, kerkelijk of theologisch onderwerp in het kader van het katholieke geloof aan de orde stelt. Tevens kan de Paus daarin enkele van zijn eigen nuances aanbrengen en zienswijzen laten doorschemeren.
Encyclieken worden geschreven wanneer de Paus daar aanleiding voor ziet. In de loop van de geschiedenis zijn er in totaal al zo’n 294 verschenen. De titel van een encycliek wordt gevormd door de beginwoorden van de tekst. Deze nieuwste encycliek begint dus in het Nederlands met de woorden: God is Liefde…

Thema
Het onderwerp van deze eerste encycliek van de in april 2005 gekozen paus Bene- dictus XVI is een tamelijk theologische uiteenzetting over de liefde.
De encycliek bestaat uit twee delen: het eerste deel is getiteld ‘Eenheid van de liefde in de schepping en de heilsgeschiedenis’ en gaat vooral over de Liefde van God, die speciaal in Christus tot uiting is gekomen en die ook van toepassing is op de liefde tussen man en vrouw.
Het tweede deel heeft als titel ‘Caritas, Uitoefening van de liefde door de Kerk, die liefdesgemeenschap is’ en gaat over de naastenliefde zoals die door mensen onderling en vanuit de Kerk wordt beoefend.

Tekst
Zie voor de complete tekst van deze encycliek de website van het Vaticaan met vertalingen in het Duits en in het Engels. Een Nederlandse vertaling zal binnenkort verschijnen, enkele belangrijke passages zijn al in het Nederlands te lezen op www.kerknet.be.

Update
8 febr.: De volledige tekst van de encycliek is inmiddels in het Nederlands beschikbaar op www.rkdocumenten.nl!
9 febr.: de officixc3xable Nederlandse vertaling is beschikbaar:
– als Word-document bij het Katholiek Nieuwsblad
– als PDF-file bij www.katholieknederland.nl

Advertenties

500 jaar Zwitserse Garde

Vandaag bestaat de Zwitserse Garde precies 500 jaar. Met een speciale Mis in de Sixtijnse kapel beginnen de diverse activiteiten waarmee dit feit wordt herdacht.

De Zwitserse GardeDe Zwitserse Garde is wereldberoemd vanwege de soldaten die in hun kleurrijke historische uniformen de Paus begeleiden en bewaken. De Garde bestaat uit 110 man en is daarmee xc3xa9xc3xa9n van de kleinste, maar ook xc3xa9xc3xa9n van de oudste legerkorpsen ter wereld.

Vroeger was de Zwitserse Garde een echt legerkorps, maar tegenwoordig is het meer een militaire politie, vergelijkbaar met onze Marechaussee. Hoewel de gardisten in het openbaar traditionele 16e eeuwse uniformen en wapens (hellebaard en zwaard) dragen, zijn ze wel degelijk ook getraind in en bewapend met moderne vuurwapens.

De Zwitserse Garde is opgericht op 22 januari 1506, toen paus Julius II extra manschappen nodig had vanwege de roerige situatie in die dagen. De keuze viel op Zwitsers, omdat dat toendertijd goede en betrouwbare huurlingen waren. Sindsdien bestaat de Zwitserse Garde louter uit jonge mannen met de Zwitserse nationaliteit, katholieke geloofsovertuiging en onberispelijk gedrag.

Links
– Officixc3xable homepage: www.schweizergarde.org
– Informatie in het Duits en Engels op Vatican.va
– Fraaie fotoserie op Stern.de

SMS-Bijbel

De Bijbel is het meest vertaalde boek ter wereld. In 392 talen is de Bijbel volledig vertaald en deels in nog eens 2377 talen!

Binnenkort komt er ook in Nederland een deelvertaling uit in SMS-taal, in de vaak vindingrijk afgekorte mix van Engels en Nederlands, zoals die tegenwoordig door jonge mensen wordt gebruikt om elkaar SMS-berichten te sturen of via MSN te chatten.

Deze SMS-Bijbel wordt uitgegeven door uitgeverij Jongbloed en zal deze zomer verschijnen. Deze “vertaling” bevat 100 van de meest bekende Bijbelpassages.
Voorbeelden van enkele bekende teksten in SMS-taal zijn:

Xzag 1 nw hml 1 nw rd. C wg. Xzag Gd hlg std hml lt nrdln.

(Ik zag een nieuwe hemel en een nieuwe aarde. De zee was weg. Ik zag dat God de heilige stad uit de hemel liet neerdalen. – Openbaring 21)

Mria br8 xc3xaf : o tr wrld. Mria wkklde hm in dkn lgde hm in 0).

(Maria bracht een zoon ter wereld. Maria wikkelde hem in doeken en legde hem in een kribbe. – Lucas 2,7)

Hoewel dit een leuke manier is om de Bijbel onder de aandacht van jongeren te brengen, zijn sommige mensen er niet zo blij mee, uit angst dat het gebruik van SMS-taal (teveel) afbreuk doet aan het correct gebruik van het Nederlands.

Daartegen kan worden aangevoerd dat SMS-taal nu eenmaal een taal is die door jongeren gebruikt wordt en het daarom net zo goed en nuttig kan zijn om (delen van) de Bijbel daarin te vertalen, als dat in de 16e eeuw in het Nederlands gebeurde of nog steeds in dialecten van ver afgelegen volkeren waar ook ter wereld.

Bovendien is het heel aardig dat met de vertaling in SMS-taal eigenlijk ook een beetje wordt teruggekeerd naar het Hebreeuws, waarin het Oude Testament oorspronkelijk geschreven is: ook in het Hebreeuws werden namelijk alleen medeklinkers gebruikt!

Dit is nog steeds terug te zien in de Oud-testamentische Godsnaam JHWH, die alleen uit vier medeklinkers bestaat en die doorgaans als Jahwe en door enkelen als Jehova wordt uitgesproken.

Vorm en Inhoud

In het Katholicisme spelen uiterlijke vormen een belangrijke rol: op talloze manieren wordt het geloof door beelden, afbeeldingen, symbolen en rituelen uitgebeeld.

Belichaming
Dit uitbeelden heeft in de Katholieke Kerk een belangrijke functie omdat in bepaalde gevallen de achterliggende inhoud verbonden is met de uiterlijke voorstelling. Zo wordt bij de Sacramenten de inhoudelijke betekenis niet alleen in zichtbare vorm uitgedrukt door middel van bepaalde, door de priester uitegevoerde rituelen, maar zijn die rituele handelingen de voorwaarde voor het intreden van de geestelijke werking, zoals die van Christus uitgaat. Hoogtepunt hierbij is de H. Eucharistie, waarin het geestelijke Lichaam van Christus letterlijk belichaamd, zichtbaar en tastbaar wordt in de H. Hostie.

Veelheid
Niet alleen in het Katholieke geloof, maar ook op andere terreinen van het leven worden dingen die op zichzelf niet zichtbaar of tastbaar zijn (geestelijke of immaterixc3xable dingen) voorgesteld door middel van symbolen en rituele handelingen. Ook kunnen zulke onzichtbare dingen worden verwoord door middel van symbolisch of poxc3xabtisch taalgebruik en uiteindelijk is zelfs taal op zich een uiterlijke vorm waarmee een onzichtbare inhoud wordt uitgedrukt. Goed beschouwd is alles andere dan onze innerlijke gedachtens en gevoelens een uiterlijke en materixc3xable vorm…

Protest
De grote nadruk die de Katholieke Kerk op uiterlijke vormen legt, heeft in de loop van de geschiedenis echter ook tot misstanden geleid doordat soms teveel nadruk op de vorm en te weinig of soms zelfs helemaal op de inhoud werd gelegd (of zoals de Engelsen zeggen: All form and no content).
Als reactie daarop waren er telkens weer mensen en stromingen (met name het Protestantisme) die aanstoot namen aan en protesteerden tegen de vormenrijkdom van het Katholicisme. Het zou om de inhoud en niet om de vorm moeten gaan… een geluid dat ook hedentendage nog vaak te horen valt, niet alleen van protestantse zijde, maar ook binnen de Katholieke Kerk en in de maatschappij als geheel.

Noodzakelijk
Inderdaad is het juist dat er vormen kunnen zijn met weinig of zelfs geen inhoud, maar anderzijds is het ook zo, dat geen inhoud zonder vorm kan! Hier in deze materixc3xable wereld heeft elke inhoud een bepaalde uiterlijke vorm, een drager, een ‘medium’ nodig, of dat nu eenvoudige woorden of complexe kunstwerken zijn.
Louter en zuiver geestelijke inhoud kan zonder uiterlijke vorm alleen bestaan in de immaterixc3xable sfeer waarin God, de heiligen en de engelen verblijven…

Contact
Uiterlijke vormen zijn het eerste wat we zien, eerst komt de buitenkant en pas daarna de binnenkant. Alleen via de vorm kunnen wij met inhoud in aanraking komen. Uiterlijke vormen zijn de middelen waarmee een inhoudelijke boodschap, een bedoeling kan worden overgebracht. Vorm en inhoud zijn als middel en doel.
De uiterlijke vorm is dus niet zonder belang: zij kan onaantrekkelijk zijn en daarmee een drempel opwerpen of zelfs afschrikken, maar ook kan zij aantrekkelijk en daarmee uitnodigend zijn. Inhoud is dus afhankelijk van de vorm waarin zij verpakt is en gepresenteerd wordt.
Dat is niet alleen iets van deze tijd, waarin alles zo om beeldvorming en uiterlijk heet te draaien, maar is gewoonweg een basisprincipe van ons aardse bestaan.

Communicatie
Niet alleen komen wij via vormen met inhoud in contact, wij communiceren vervolgens ook door middel van vormen: door lichaamstaal, gebaren, woorden (zowel gesproken als geschreven) en alle mogelijke soorten uit- en afbeeldingen. Middels deze veelvoud aan vormen kunnen wij onze gedachten en bedoelingen uitdrukken en meedelen en kunnen andere mensen die verstaan. Op die manier kan tussen mensen een band ontstaan.

God
Precies zoals dat bij mensen onderling het geval is, zo communiceert ook God door middel van uiterlijke vormen: al in het allereerste begin schiep Hij door zijn Woord de wereld, oftewel de oneindige vormenrijkdom waarin wij mensen tekenen van Zijn Goedheid kunnen ervaren.
Deze materixc3xable vormen van de wereld geven ons weer de mogelijkheid om met elkaar en daarmee ook met Hem in contact te komen. Niet alle mensen staan even open voor God, reden waarom Hij sprak tot de aartsvaders, via de profeten en uiteindelijk in Jezus Christus Zelf mens geworden is. Zo konden wij God eerst in de vorm van het Woord leren kennen en tenslotte zelf in de vorm van het Vleesgeworden Woord, dat in de vorm van de Hostie steeds weer onder ons komt en onder ons blijft.

Scheppen
Zoals God Zich, als zijnde de meest zuivere en pure inhoud, op deze manier in de uiterlijke en materixc3xable vormen van Zijn Schepping, Zijn Woord en Zijn Zoon, zo is het aan de Kerk in het bijzonder en aan de gelovigen in het algemeen om ons geloof in God in eveneens zichtbare, tastbare en hoorbare vormen uit te drukken en daarmee mee te werken in en voort te bouwen aan de Schepping zoals die eens door God begonnen is.
Mensen communiceren door middel van velerlei vormen, ieder naar mogelijkheden. Daarom moet ook ons scheppen en scheppend verkondigen recht doen aan deze menselijke verscheidenheid opdat ieder op zijn eigen manier en in zijn eigen vorm kan en mag spreken en aangesproken kan worden.

Vruchtbaar
Wie beweert dat het om de inhoud gaat en niet om de vorm, die heeft er dus weinig van begrepen: doordat wij zonder vormen geen toegang tot enige inhoud krijgen, zouden wij zonder hoorbare, zichtbare en voelbare tekenen ook God nooit hebben kunnen leren kennen.
In de gave van het leren kennen van God ligt tegelijk de plicht tot doorgave: in velerlei vormen hebben wij een grootse inhoud mogen ontvangen, in eveneens velerlei gexc3xabigende vormen dienen wij die inhoud door te geven.
Wie het ontvangen geloof niet, in welke vorm dan ook, doorgeeft, maar zichzelf louter, door een onopvallend geestelijk beleven ervan, op de inhoud concentreert, is welhaast welhaast egoxc3xafstisch te noemen (Jakobus 2:26: “Geloof zonder werken is dood”). Want slechts als geloof tot uiting komt in goede werken, naastenliefde en het rijkelijk eren van God, wordt het niet alleen voor jezelf, maar ook voor anderen vruchtbaar!

Aansporing
Maar wat nu als vormen, hoe mooi, oud en/of eerbiedwaardig ook, hun inhoud, hun betekenis verliezen en leeg, hol worden? Moeten we ze om die reden dan ook maar afschaffen?
Nee, want ook al zijn vormen leeg, louter door hun bestaan herinneren zij ons toch nog aan de inhoud die ze eens hadden of deels nog hebben en daarmee zijn ze een Mahnmal, een aansporing om ze opnieuw die inhoud terug te geven.

Ruimte
Door het belang van de uiterlijke vorm in te zien en te erkennen, komt tegelijk ook het verschil tussen vorm en inhoud naar voren.
Vormen zijn voor alle mensen gelijk: woorden, afbeeldingen, beelden, symbolen en rituelen zien er voor iedereen gelijk uit, maar de inhoud ervan kan en zal per persoon verschillen. Een en dezelfde vorm kan zowel meerdere bedoelingen hebben, alsook door ieder mens weer net iets anders en op zijn of haat eigen wijze gexc3xafnterpreteerd worden.
De interpretatieverschillen die hierdoor kunnen ontstaan, kunnen weliswaar tot misverstanden leiden, maar bieden tegelijk ook ruimte voor ieders eigen individuele interpretatie en beleving.

Katholiek
In het Protestantisme zijn de uiterlijke vormen vaak nagenoeg afwezig en beperkt tot de Schrift. Men wordt daardoor niet alleen direct geconfronteerd met de inhoud van het geloof, maar ook, door het ontbreken van de vorm als buffer, ook met ieders eigen interpretatie daarvan, met alle meningsverschillen van dien…
Daarentegen is door de grote vormenrijkdom in de Katholieke Kerk ruimte voor vele mensen en evenzovele belevingen en interpretaties van het geloof. Daarmee wordt recht gedaan aan het individu en worden meningsverschillen tegengegaan.
Zo maken de uiterlijke vormen de Kerk Exc3xa9n en Kath
oliek
: universeel en alomvattend.

Um Himmels Willen!

Een absolute aanrader voor degenen die het Duits machtig zijn: de TV-serie Um Himmels Willen (In hemelsnaam), waarvan vanavond om 20.15 uur het 5e seizoen van start gaat op de Duitse zender ARD.

Deze populaire serie is een variant op de bekende Don Camillo-verhalen en gaat over de driftige burgemeester Wöller (gespeeld door Fritz Wepper, bekend van Derrick), die zijn zinnen heeft gezet op een oud klooster dat onder de energieke leiding staat van zuster Lotte (gespeeld door Jutta Speidel).

Op vaak op originele en listige wijze weet zij haar klooster steeds weer uit handen van de burgemeester te houden, die het wil afbreken om er, samen met een corrupte aannemer, een congrescentrum te bouwen.

Burgemeester Wöller en zuster Lotte
Burgemeester Wöller en zuster Lotte

Naast die hoofdlijn spelen in elke aflevering telkens andere verwikkelingen, soms dramatisch, soms ontroerend, die meestal door zuster Lotte op haar heel eigen wijze moeten worden opgelost. Daarbij handelt ze vaak heel eigenzinnig, maar altijd vanuit haar katholieke geloof.

Ook de generale overste van de kloosterorde en zelfs de bisschop raken regelmatig betrokken bij de problemen van de burgemeester en het klooster. De manier waarop al deze geestelijken worden gespeeld is zeer verfrissend en zelfs inspirerend… al met al een prachtige serie die geen katholiek zou mogen missen!