Titulatuur

Van oudsher gelden voor katholieke geestelijken aparte (aanspreek)titels. Deze zijn sinds de jaren ’60 van de 20e eeuw grotendeels in onbruik geraakt, maar zeker in de omgang met wat hoge geplaatste prelaten is het goed om te weten wat precies de juiste titel is. Hoe pijnlijk zou het immers zijn wanneer men een kardinaal met monseigneur zou aanspreken…

Hier volgen daarom voor de meest voorkomende rangen binnen de Katholieke Kerk de adressering/aanhef en de aanspreektitels. De adressering wordt gebruikt op brieven, de aanhef als aanhef van de eigenlijke tekst van een brief (in plaats van het normale geachte) en de aanspreektitel is hetgeen men ter begroeting tegen de betreffende persoon zegt.

De Paus
Adressering: Zijne Heiligheid (paus N.N.)
Aanhef: Heiligheid
Aanspreektitel: Heilige Vader; Uwe Heiligheid

Kardinaal
Adressering: Zijne Excellentie N. kardinaal N.
Aanhef: Excellentie
Aanspreektitel: Eminentie

Aartsbisschop en Bisschop
Adressering: Zijne hoogwaardige excellentie N.N.
Aanhef: (hoogwaardige excellentie,) Monseigneur
Aanspreektitel: Monseigneur

Bischoppelijk vicaris en Erekapelaan van de Paus
Adressering: De hoogwaardige heer N.N.
Aanhef: (hoogwaardige heer,) Monseigneur
Aanspreektitel: Monseigneur

Deken
Adressering: De zeereerwaarde heer N.N.
Aanhef: Zeereerwaarde heer
Aanspreektitel: Mijnheer deken

Pastoor
Adressering: De zeereerwaarde heer N.N.
Aanhef: Zeereerwaarde heer
Aanspreektitel: Mijnheer pastoor

Kapelaan
Adressering: De weleerwaarde heer N.N.
Aanhef: Weleerwaarde heer
Aanspreektitel: Mijnheer kapelaan

Diaken
Adressering: Eerwaarde heer N.N.
Aanhef: Eerwaarde heer
Aanspreektitel: Mijnheer

Pastoraal werkers
Adressering: Mevrouw/Mijnheer N.N.
Aanhef: Mevrouw/Mijnheer
Aanspreektitel: Mevrouw/Mijnheer

(zie ook de lijst op de website van de Taalunie)

Advertenties

26 thoughts on “Titulatuur

  1. Deken was ik idd vergeten… voor hem geldt: hoogeerwaarde heer

    Vader kan je, als het een wat meer vertrouwde en minder formele relatie betreft, in principe tegen alle geestelijken zeggen.

    • In de RK-Kerk zijn diakens altijd mannen en zij mogen gehuwd zijn. Dat is dus een verschil met het priesterschap, waarvoor de celibaatsverplichting geldt.
      Voor zover ik weet kunnen in de meeste protestantse kerken vrouwen wel diaken zijn.

    • ZDH staat dan waarschijnlijk voor Zijne Doorluchtige Hoogheid. Die titel is voorbehouden aan leden van belangrijke adellijke geslachten, dus wellicht is die titel dan gebruikt bij een bisschop uit een dergelijk adellijk geslacht.

      • ik zag het in een boek uit de tijd van het Rijke Roomse Leven en het stond indertijd bij alle bisschoppen zo vermeld, het lijkt mij sterk dat alle bisschoppen toen van adel waren?

  2. @ Fredericus: Nee zeker waren alle bisschoppen destijds niet van adel. Ik vermoed dat uit eerbied dan wellicht een hogere titel gebruikt werd dan protocollair gezien nodig was.

  3. Beste Caspar, Bedankt voor deze lijst! Maar waarop baseer je de titulatuur voor de pastoraal werker? Niet de Taalunie want die vermeldt de pastoraal werker niet. Overigens, waarom hier de meervoudsvorm? Voor een afgestudeerde pastoraat werker geldt toch (wel volgens de Taalunie) de aanhef ‘weledelgeleerde’? Kerkrechtelijk is pastoraal werker een ambt (duurzaam ingestelde kerkelijke functie). Naar analogie met de kapelaan en de diaken, en (buiten de RKK) de predikant, de rabbi en de imam zou het dus moeten zijn: ‘weleerwaarde’. Is dat ook niet wat het Pensioenfonds Nederlandse Bisdommen en Donatus (voorheen?) hanteerden? Met vriendelijke groet, Guus Timmerman

    • Beste Guus Timmerman,
      Dank voor uw aanvullingen. Ik weet helaas niet meer waar ik de titulatuur voor pastoraal werkers destijds op gebaseerd heb. Tegenwoordig worden de regels hieromtrent niet meer zo strikt gehanteerd als vroeger, dus er is wat meer vrijheid om al naar gelang de situatie de meer formele, of minder formele variant te kiezen.

  4. Dag,
    Zeer interessant dit, en grappig ook wel.
    Ik vraag me af hoe ik nu een brief of mail aan een bisschop moet afsluiten. ‘Ajo dan maar’ lijkt me niet geschikt.
    Vr. groet,
    Michael.

  5. Aanvullend gezien, zijn de titels die wij verlenen, slechts classificaties. Maar; immers de mens
    geeft zijn inzichtelijkheden weg, door zijn Goede Werken; laat dat ons Stercken, Ave. jan snoeks.

      • Beste Casper, Zou je je advies willen onderbouwen? Afgestudeerde pastoraal werkers moeten met ‘weledelgeleerd’ worden aangeschreven. Naar analogie met andere ambtsdragers zouden pastoraal werkers met ‘weleerwaarde’ moeten worden aangeschreven. Wil je je bronnen en inzichten hieromtrent met ons delen? Wellicht kunnen we eens een onafhankelijke deskundige raadplegen. Met vriendelijke groet, Guus Timmerman

  6. Ik ben bang dat het bij de Kardinaal fout is gegaan . Er staat nu ‘Zijne Excellentie ‘. Ik ga er van uit dat ‘Eminentie ‘ wordt bedoelt ?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s