Leeftijdsgrens Pausschap??

Vanavond heeft de bisschop van Breda, mgr. Tiny Muskens, in het IKON-programma ‘Spraakmakende Zaken‘ weer eens gezegd dat de Paus voortaan misschien voor 10 of 15 jaar gekozen zou moeten worden, al dan niet in combinatie met een leeftijdsgrens van 85 jaar.

Eerder
Deze discussie heeft al vaker gespeeld, met name tijdens de laatste jaren van de vorige Paus, Johannes Paulus II, die toen door verzwakking steeds minder van zijn (openbare) taken kon vervullen. Bij diverse mensen kwam toen de vraag op of de Paus nog wel zelf de zaken van de Kerk in de hand had, of dat anderen binnen de Curie achter de schermen ‘aan de touwtjes’ trokken. Bovendien leefde de angst dat de Paus misschien ook wel zijn geestelijke vermogens kwijt zou kunnen raken en dan helemaal niet meer tot besturen in staat zou zijn.

Voorstellen
Meermalen zijn toen ook voorstellen gedaan om zulke ‘ouderdomsproblemen’ bij de Paus te voorkomen, bijvoorbeeld dus door de Paus niet meer voor het leven, maar voor een beperkte termijn te kiezen of door een leeftijdsgrens van 80 of 85 jaar in te stellen.

Onbekend
Hoe aardig deze voorstellen misschien ook klinken, zij lossen de zich eventueel voordoende ‘problemen’ niet op:
– Niemand kan vooraf weten welke ziekten een Paus kan krijgen en wanneer precies, net zo min als niemand kan weten wanneer een Paus overlijdt. De ene Paus kan op z’n 90e nog vlot en helder van geest zijn, een andere is misschien op zijn 75e al dement.

Consequenties
Voorts heeft het stellen van een leeftijdsgrens voor het Pausschap heeft allerlei consequenties, waarvan het maar zeer de vraag is of die wel zo gewenst zijn:
– In het conclaaf kunnen de kardinalen dan nl. precies uitrekenen hoelang deze of gene kandidaat nog aan zal blijven, wat een behoorlijke druk op c.q. inperking van de pauselijke handelingsvrijheid betekent.
– Als het de leeftijdsgrens nadert zal de Paus (net als bij presidenten) een zgn. “lame duck” worden: hij zal veel van zijn gezag verliezen omdat men weet dat er binnenkort een nieuwe Paus komt, waarop men alvast zal anticiperen.
– De door een met emeritaat gegane Paus benoemde kardinalen, bisschoppen en andere functionarissen zullen door een meer of minder sterke loyaliteit aan hem verbonden blijven, wat (loyaliteits)problemen kan geven voor zijn opvolger in het Pausambt.

Afbreuk
Ook vanuit het standpunt van de gelovigen gezien heeft een leeftijdsgrens voor de Paus consequenties:
– Het zal moeilijk zijn om min of meer gedwongen afstand te doen van de loyaliteit aan, de bewondering of zelfs verering voor een Paus, wanneer die moet aftreden als hij 80 of 85 jaar wordt. Een band met een nieuwe Paus opbouwen is moeilijker als de oude nog in leven is. Dat is duidelijk te zien bij ons koningschap: voor de oudere generatie is wijlen koningin Juliana toch altijd nog “hun koningin” gebleven, ook al was Beatrix formeel aan de macht.
– Een leeftijdsgrens zal ook afbreuk doen aan het beeld van de Paus als plaatsbekleder van Christus: als er naast de regerende Paus nog een afgetreden Paus is, dan zijn er als het ware 2 plaatsbekleders, wat op z’n zachtst gezegd niet erg past bij de uniciteit van Christus… Ofwel Hij wordt ten volle vertegenwoordigd door slechts 1 persoon, ofwel het pausschap wordt (in geval van een leeftijdsgrens) een soort tijdelijke “rol” waar je afstand van kan doen: want wat is een afgetreden Paus dan: nog steeds plaatsvervanger van Christus, of nog maar een beetje, of alleen in naam of helemaal niet…??.
– Een Paus die voor het leven wordt gekozen, wordt daarmee geheel en al aan God toevertrouwd, de duur van zijn pontificaat, zijn leven en welzijn zijn dan in Gods Hand… en dat is een overgave die past bij de radicaliteit die de navolging van Christus nu eenmaal met zich mee kan brengen, en die ons door de huidige Paus ook op indrukwekkende wijze wordt voorgeleefd.

Vrijwillig
Het vantevoren instellen van een leeftijdsgrens is overigens iets anders dan de mogelijkheid voor de Paus om eigener beweging vrijwillig afstand te doen van zijn ambt. Zo’n vrijwillige afstand (waartoe een Paus niet dan in het uiterste geval toe zal overgaan) brengt weliswaar enkele van eerder genoemde “problemen” met zich mee, maar doet op zich weinig af aan de meerwaarde die een levenslange ambtstermijn heeft.

Bisschoppen
Voor (aarts)bisschoppen geldt trouwens wel reeds een leeftijdsgrens, maar voor hen is dat “minder erg” omdat zij als de opvolgers van de apostelen gelden, waarvan er, zoals bekend, meerdere waren, die elkaar al van begin af aan opvolgden. Neemt niet weg dat bisschoppen ook na hun emeritaat vaak nog groot gezag genieten of zelfs invloed hebben en dat is bij bisschoppen soms al een precaire zaak, dus laat staan als het de bisschop van Rome betreft…

Advertenties

2 thoughts on “Leeftijdsgrens Pausschap??

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s